Van ekolojik koşullarında farklı bitki sıklıkları ve azot dozlarının tritikale (x triticosecale wittmack) çeşitlerinde verim ve bazı verim öğelerine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri (Dr), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Erol ORAL
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Mehmet Ülker
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, 2009-2010 ve 2010-2011 yılları vejetasyon döneminde Van ekolojik koşullarında tritikale (x Triticosecale Wittmack) çeşitlerinde (Presto, Mikhame-2002 ve Karma-2000) farklı ekim sıklıkları (350, 450, 550 ve 650 adet/tohum m2) ve azot dozlarının (2.7, 5.4, 8.1 ve 10.8 kg N/da) verim ve bazı verim öğelerine etkisinin belirlenmesi amacıyla uygulanmıştır. Araştırma, tesadüf bloklarında bölünen bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Araştırmada, ekim sıklıkları ve azot dozlarının üç tritikale çeşidinde, başaklanmaya kadar geçen gün sayısı, başak tane sayısı, bitki boyu, m2'ye bitki sayısı, başak uzunluğu, erme süresi, başak tane verimi, bin dane ağırlığı, birim alan hasat indeksi, birim alan tane verimi ve tanede protein oranı üzerine etkileri incelenmiştir. İki yıl süre ile yapılan bu çalışmada, incelenen karakterler yönünden yıllar arasında farklılık tespit edilmiştir. Bu önemli faklılık yıllar itibari ile ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Denemede incelenen bu özelliklerde, çeşitler, ekim sıkılıkları ve azot dozları arasındaki farklılıklar önemli olarak tespit edilmiştir. Artan ekim sıklık oranları ile başaklanmaya kadar geçen gün sayısı, bitki boyu, erme süresi, birim alan tane verimi ve birim alan toplam verimi miktarları artmıştır. İncelenen tüm agronomik karakterlerde, artan azot dozuna bağlı olarak artışlar tespit edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, birinci yıl Karma-2000 çeşidinde 333.0 - 520.2 kg/da, Mikham-2002 çeşidinde 313.2 - 455.4 kg/da, ve Presto çeşidinde 196.7 - 421.9 kg/da arasında değişen birim alan tane verimleri elde edilmiştir. İkinci yıl bu değerler sırası ile 293.1 - 529.2 kg/da, 274.4 - 421.9 kg/da ve 179.4 - 351.3 kg/da arasında değişim göstermiştir. Birim alan toplam verimler ise birinci yıl Karma-2000 çeşidinde 3496.7 – 5746.7 kg/da, Mikhame-2002 çeşidinde 3140.0 – 4713.3 kg/da ve Presto çeşidinde 2155.00 – 3623.3 kg/da arasında değişirken, ikinci yıl bu değeler sırası ile 3452.0– 5700.4 kg/da, 2885.5 – 4520.2 kg/da ve 2020.5 – 3520.2 kg/da olarak belirlenmiştir. Artan azot dozları ve ekim sıklıkları bir dereceye kadar birim alan tane ve toplam verimin artmasına neden olmuştur. Anahtar kelimeler: Tritikale, azot dozları, ekim sıklıkları, verim, verim öğeleri.