Sosyal medya bağımlılığı ile bağlanma stilleri arasında yalnızlığın aracı etkisi: Bir çoklu aracı model çalışması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE BAĞIMLILIK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HÜMEYRA KOTAN

Danışman: Halil İbrahim Özok

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sosyal varlıklar olarak, insanlar başkalarıyla etkileşime girme ve bu etkileşimi çeşitli şekillerde sürdürme eğilimindedir. Teknolojideki gelişmelerin yanı sıra, sosyal medya platformları bireylerin iletişim ihtiyaçlarını karşılamak için hayati araçlar olarak ortaya çıkmıştır. Sosyal medya platformlarına ve çeşitli uygulamalarına kolay erişim, daha sık kullanıma yol açmaktadır. Bağımlılık gibi sosyal medyanın olumsuz yönleri belirginleşmektedir. Sosyal medyayla olumsuz bir şekilde etkileşim kuran bireyler, yüz yüze etkileşimler yerine sanal iletişimi tercih etme eğilimindedir ve bu da yalnızlığın artmasına yol açabilir. Olumsuz çocukluk deneyimleri veya ebeveynlerle güvenli bağlar kurma zorluğu, yaşamın ilerleyen dönemlerinde artan risklere ve daha düşük psikolojik dayanıklılığa yol açabilir. Bu nedenle, bu çalışma bağlanma stilleri ile sosyal medya bağımlılığı arasındaki ilişkide yalnızlığın aracılık rolünü araştırmayı amaçlamıştır. Çalışma grubu 18 yaş ve üzeri 554 katılımcıdan oluşmaktadır (M = 25.10, SD = 7.60). Araştırma, bağlanma stilleri, yalnızlık düzeyleri ve sosyal medya bağımlılığının cinsiyet, yaş, günlük internet kullanımı, günlük sosyal medya kullanımı ve sosyal medya hesabına sahip olma süresi açısından benzer olduğunu belirlemiştir. Sosyal medya bağımlılığı güvenli bağlanma ile negatif, diğer bağlanma stilleri ile pozitif korelasyon göstermektedir. Yalnızlık ve bağlanma stilleri arasında da benzer korelasyonlar mevcuttur. Bulgular, yalnızlığın güvenli bağlanma ile sosyal medya bağımlılığı arasındaki ilişkiye aracılık ettiğini göstermektedir. Mevcut araştırmanın sonuçları büyük önem taşımakta olup, yalnızlığın olumsuz etkilerini azaltmayı amaçlayan müdahalelerin sosyal medya bağımlılığının önlenmesinde etkili olabileceğini göstermektedir.