Güneydoğu Anadolu bölgesi buğday alanlarında Eurygaster spp.'nin morfolojik ve moleküler karakterizasyon yöntemleriyle teşhisi, yayılış alanları ve yoğunluklarının belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bitki Koruma (Yl) (Tezli), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERVE DOĞAÇ

Danışman: Mehmet Salih Özgökçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, Güneydoğu Anadolu bölgesindeki buğday ekim alanlarında Eurygaster spp'nin morfolojik ve moleküler yöntemler kullanılarak tanımlanması, dağılımı ve popülasyon yoğunluğu belirlenmiştir. Bu bağlamda çalışma bölgesindeki tüm iller ve bu illere bağlı buğday üretiminin yoğun olduğu toplam 54 ilçeden 76 tarladan toplanan 309 adet örnek incelenmiştir. Morfolojik olarak erkek bireylerin genital bölge preparasyonu ile tür teşhisi yapılmıştır. Moleküler tür teşhisinde ise mitokondriyal DNA'nın COI gen bölgesi PZR ile çoğaltılarak diziler elde edilmiştir. Elde edilen bu diziler gen bankasında BLAST edilerek tür teşhisi tamamlanmıştır. Yapılan analizler sonucunda sünenin Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ndeki tüm illerde yayılış gösterdiği görülmüştür. Bu iller arasında sünenin en fazla yoğunluk gösterdiği il Gaziantep iken en az yoğunluk ise Siirt ilinde kaydedilmiştir. Yapılan morfolojik ve moleküler teşhis sonucunda tüm örneklerin Eurygaster integriceps olduğu belirlenmiştir. Çalışmadan elde edilen sonuçlar bölgede süneye karşı yürütülecek Entegre Savaşım Yöntemleri programlarına temel bilgiler sunarken aynı zamanda elde edilen dizi sonuçları gen bankasında biyoinformatik alt yapıya katkı sağlamıştır.