Van koşullarında yeni geliştirilen bazı aspir (Carthamus tinctorius L.) çeşitlerinin tarımsal ve teknolojik özelliklerinin belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri (Yl) (Tezli), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Hicret AKTAŞ

Danışman: Zehra Ekin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma, yeni geliştirilen bazı aspir çeşitlerinde Van koşullarında verim ve bazı kalite özelliklerini tespit etmek amacıyla 2020 yılı vejetasyon döneminde (Nisan-Eylül) yürütülmüştür. Araştırmada Balcı, Linas, Olas, Göktürk, Asol, Hasankendi, Zirkon, Olein, Koç, Safir, Sevetağa, Ayaz, Yenice, Dinçer ve Remzibey olmak üzere 15 aspir çeşidi kullanılmıştır. Tarla denemesi tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Araştırmada çeşitlere göre; bitki boyu 57.2 – 82.9 cm (Olein-Yenice), ilk dal yüksekliği 39.9 - 68.0 cm (Koç-Yenice, Linas), bitki başına dal sayısı 3.4 – 6.5 adet (Asol, Servetağa-Koç), bitki başına tabla sayısı 13.1 – 4.3 adet (Asol-Koç), tabla çapı 24.93 – 21.23 mm (Ayaz-Zirkon), tabla başına tane sayısı 21.73 - 37.17 adet (Olas-Zirkon), bin tane ağırlığı 29.63- 44.07 g (Yenice-Linas, Dinçer, Balcı, Koç), tane verimi 102.0 - 249.3 kg/da (Dinçer-Ayaz, Koç), kabuk oranı % 41.98 - 60.34 (Yenice-Koç, Hasankendi), yağ oranı %25.3 – 28.9 (Zirkon-Göktürk) ve yağ verimi 26.1 - 66.4 kg/da (Dinçer-Ayaz) arasında değişmiştir. Araştırma sonucunda, tane ve yağ verimi bakımından yüksek değerlerin elde edildiği Ayaz, Koç ve Remzibey-05 çeşitlerinin Van koşullarına uygun olduğu ve benzer ekolojik koşullara sahip yörelerde başarılı bir şekilde yetiştirilebileceği kanısına varılmıştır.