Silisyum dioksit ve bazı endofit bakterilerin fasulyede adi yaprak yanıklığı hastalığına (Xanthomonas axonopodis pv. phaseoli) ve bitki gelişimi üzerine etkileri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bitki Koruma (Yl) (Tezli), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RUKEN ÇELİK

Danışman: Ahmet Akköprü

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasının amacı; silisyum dioksid (SiO2) ve bazı endofit bakterilerin (EB) tekli ve ikili inokulasyonlarının fasulyede Xanthomonas axonopodis pv. phaseoli'nin (Xap) neden olduğu adi yaprak yanıklığına ve bitki gelişimine etkilerinin belirlenmesidir. Önceki çalışmalar ile farklı bakteriyel patojenlere karşı etkinliği belirlenip, bazı özellikleri tespit edilmiş 5 EB çalışmada kullanılmıştır. Torf ve perlit (1/1) karışımından oluşan yetiştirme ortamında iklim odası koşullarındaki (14 saat aydınlık, 25±2 ̊C) bitkilerin yapraklarına patojen pülverize edilerek, EB bakteriler ise bitkilere kök boğazından içirme yöntemiyle uygulanmıştır. Yapılan ön in vivo çalışmalar ile hastalık kontrolü ve bitki gelişim parametrelerine göre en başarılı EB seçilmiştir. Ayrıca SiO2'in farklı uygulama şekli ve dozlarının hastalık şiddeti ve bitki gelişimine olan etkilerine göre en uygun olanları belirlenmiştir. İçirme yöntemi ile uygulanan 30 mM SiO2'in %41 düzeyinde hastalığı kontrol ettiği belirlenmiştir. En başarılı EB izolatı V30G2'nin hastalık gelişimini teksel olarak %41 düzeyinde baskılayabildiği gözlenmiştir. SiO2 ve V30G2 (Pseudomonas caspiana) izolatının birlikte kullanımının hastalık gelişimini %52 oranında baskıladığı ve bitki gelişimine pozitif etkileri olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca klorofil içeriğini önemli düzeyde arttırarak, bitki biyomasına pozitif katkılarda bulunduğu gözlenmiştir. Sonuç olarak uygun kombinasyonlar ile EB ve SiO2'un birlikte kullanımının hastalık kontrolüne ve bitki gelişimine pozitif katkısı olabileceği belirlenmiştir. Bu yolla biyolojk savaşımın etkinliğinin arttırılarak pestisit ve sentetik gübre girdisinin azaltılabileceği düşünülmektedir.