Lise kimya ve fizik ders kitaplarındaki Millikan yağ damlası deneyinin bilim tarihi ve felsefesi açısından incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi (Yl) (Tezli), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BÜŞRA KAMBER
Danışman: Sevgi Aydın Günbatar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüzde bilimin ve teknolojik gelişmelerin hızla değiştiği bir dünyada bilimsel bilgileri elde etme yollarının da değiştiği görülmektedir. Bilimsel ve teknolojik gelişmeleri en yakından takip eden ve değişen bilgilerin öğrencilere aktarılmasını sağlayan Fen Bilimleri dersinin önemi dünyada ve ülkemizde giderek artmaktadır. Fen bilimleri dersinde araştıran, sorgulayan, bilimsel süreç becerileri kazanmış ve bilimsel bilgileri farklı yollarla elde edebilen bireyler yetiştirmek fen bilimleri dersinin hedeflerini oluşturmaktadır. Bu hedeflere ulaşabilmek için öğrencilerin bilim okuryazarı olmaları gerektiği fen bilimleri öğretim programında yerini almıştır. Bilimsel okuryazarlık bilimsel bilgiye ve bilimin doğası anlayışına sahip olan, bilimsel yöntemleri kullanabilen, geçmişten günümüze yaşanan gelişim ve değişimleri anlamlandıran, bilim insanlarının yaptıkları çalışmaları kullanabilen bireyler yetiştirilmesi olarak tanımlamak mümkündür. Bilim okuryazarlığının bu boyutlarından öğrenciye kazandırılması gereken önemli bir bilimin doğası boyutudur. Bilimin doğasını öğrencilere aktarmanın önemli yolu bilim tarihinden geçmektedir. Fen bilimleri eğitiminde en çok kullanılan ve herkesin eşit şartlarda ulaşabildiği materyallerin başında ders kitapları gelmektedir. Ders kitaplarının bilim tarihi ile ilgili bilgilere ve deneylere yer vermesi öğrencilere bilimin doğası anlayışı ve bilim okuryazarlığı kazandırılmasında katkı sunacağı düşünülmektedir. Bu amaçla bu çalışmada, 2009-2021 yılları arasında Millî Eğitim Bakanlığı tarafından basılmış, lise düzeyinde okutulan 9.10. ve 11. sınıf kimya ders kitapları ve 11. ve 12. sınıf fizik ders kitapları Millikan'ın yağ damlası deneyini bilim tarihi ve felsefesi açısından incelenmiştir. Kitap incelemesi yapılırken nitel yöntemlerden biri olan içerik analiz yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen bulgulara göre lise düzeyinde okutulan kimya ve fizik ders kitapları Millikan'ın yağ damlası deneyini bilim tarihi ve felsefesi açısından yeterli düzeyde işlemediği görülmüştür. Bu sonuçlara göre ders kitaplarında bilimsel içeriklerin yetersiz olduğu bilim tarihi ile ilgili bilgilerin daha fazla yer alması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.