Medyalararasılık Yöntemi Çerçevesinde 1980 Sonrası Türk Romanı
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı (Dr), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Nurten BULDUK
Danışman: Abdulmecit Canatak
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türk edebiyatında roman türünün gelişimsel sürecinin ivme kazandığı dönemlerden biri olan 1980 sonrasında, teknoloji alanında meydana gelen gelişmelerden etkilenerek üretim araçlarına "yeni medya" araçlarını da ekler. Bununla birlikte seksenlerden itibaren medya alanında da benzer sebeple radikal değişimler yaşanarak "medya" kelimesinin anlamsal genişlemeye uğradığı, edebiyatın da medya olarak adlandırıldığı görülür. Her iki alanda yaşanan radikal değişimlerin birbirlerini etkilediklerinin açıkça görülmesi ise 1990 sonrasına, "Dijital Çağ" diye adlandırılan zamana denk gelir. Dijital teknoloji araçları ve getirisi olan yeni medya araçları ile sanatsal üretimler elektronik-sanal ortamlara taşınarak kodlarla üretilmeye başlar. Bu çerçevede edebiyat alanında özelde roman türünün yeni medya araçları ile bilgisayar gibi dijital teknoloji araçlarıyla üretilmesi sonucu, yeni türlerin hiper-roman gibi; yeni okuma biçimlerinin, görsel okuryazarlık, medya okuryazarlığı gibi ortaya çıktığı gelişmeler meydana gelir. Edebiyat ve medya ilişkilerinin her zamankinden daha çok güçlendiği bu sürecin etkilerini roman türü özelinde tespit etmek bu tez çalışmasının amacını oluşturmuştur. Medya-edebiyat etkileşiminin üst düzeyde yaşanması ve romanlara etkisi seksen sonrasına denk geldiğinden kapsam olarak seksen sonrası romanlarının incelenmesi uygun görülmüştür. Zaman kısıtlaması nedeniyle de yirmi beşi roman olan toplam otuz eser incelenmeye alınmıştır. Her türlü aktarım aracını medya kabul eden medyalararasılık yöntem ve kuramıyla edebiyat-medya ilişkilerini incelemek mümkün olduğu için bu yöntem-kuramla incelemeler yapılmıştır. Çalışmada literatür taraması yapılarak ve kuramsal araçlardan yararlanılmıştır. Verilerle tespit edilen romanlar kuramsal analize tabi tutulmuştur. Analizlerden elde edilen verilerle, Türk romanında seksen sonrasında yoğun bir şekilde farklı medya araçlarının kullanıldığı tespit edilmiştir. Farklı medyaların yoğun bir şekilde kullanılması romanlarda yapı ve içerikte kırılmalara, değişmelere ve dönüşümlere yol açarak; türün melezleşmesine, tanımlanamaz özelliklere bürünmesine, görselleşmesine ve medyalaşmasına doğru evrilmesine zemin oluşturmuştur. Bu değişimin hem sonucu hem de sebebi olan yeni yazar, okur ve ürün modelleri ortaya çıkmıştır.