Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeofizik Mühendisliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ecenur Cansu ŞİMŞEK
Danışman: Hamdi Alkan
Özet:
Alp-Himalaya
Orojenik Kuşağı’nda bulunan Anadolu Plakası
depremsellik ve tektonizma açısından Dünya’daki önemli tektonik bölgelerden bir
tanesidir. Arap, Afrika, Avrasya ve Anadolu Plakalarının birbirlerine göre
göreceli hareketleri neticesinde bölgede önemli tektonik ve volkanik birimler
meydana gelmiştir. Muş ili de Anadolu Plakasının doğusunda konumlanmış olup Karlıova
Üçlü Kesişiminin güney doğusu ile Bitlis-Zagros Kenet Kuşağının kuzeyinde
bulunmaktadır. Bu kapsamda, Muş ili ve civarında birçok aktif fay ve fay zonu
bulunmaktadır. Bu aktif tektonizma, bölgede tarihsel ve aletsel dönemde birçok yıkıcı
depremi de meydana gelmiştir.
Bu tez çalışması kapsamında,
Muş ili ve civarında aletsel dönemde meydana gelmiş ve Kandilli Rasathanesi ve
Deprem Araştırma Enstitüsü tarafından paylaşılan tüm depremlerin katalog
bilgileri kullanılmıştır. 40.0°-43.0° boylamları ve 38.2°-39.6° enlemleri
arasında meydana gelen depremlerin moment magnitüdlerinden (MW)
oluşturulan homojen deprem kataloğu ile bölge-zaman-magnitüd analizi
yapılmıştır. Bu amaç için istatistiksel sismolojinin önemli parametrelerinden
olan Gutenberg-Richter b-değeri,
deprem oluşma olasılığı P(M)-parametresi ve deprem tekrarlama periyodu Q(M)-parametresi
hesaplanmıştır. Ayrıca, kaynak fay ve alıcı fay arasındaki statik stress
transferinin hesaplandığı ve gelecek depremsellik açısından önemli çıkarımlar
veren Coulomb stress analizi yapılmıştır. Coulomb stress analizi için çalışma
alanı içerisinde 2007 yılından sonra meydana gelmiş 20 adet depremin (MW≥4.8)
odak mekanizması çözümleri kullanılmıştır. Elde edilen stress haritaları farklı
derinlik seviyeleri için haritalanmıştır.
Tüm sismotektonik
parametrelerden elde edilen sonuçlara göre, özellikle Varto Fay Zonu, Kuzey
Anadolu Fay Zonunun Kargapazarı, Elmalı ve Yedisu segmentleri ile Doğu Anadolu
Fay Zonunun Ilıca segmenti civarında pozitif gerilme değerleri ve düşük b-değerleri
gözlemlenmiştir. Buna ek olarak, MW=6.0 büyüklüğündeki bir depremin 10,
20 ve 30 yılda oluşma olasılıkları ise sırasıyla ~%50, ~%80 ve ~%90 olarak
hesaplanmıştır. Sonuç olarak, bu tez çalışmasında hesaplanan sismotektonik
parametreler Muş ili ve civarının güncel sismik tehlike potansiyeli ortaya
çıkarılmıştır.