ÇİNİLİ KÖŞK MÜZESİ VE TEŞHİRDEKİ ESERLERİN KATALOĞU


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sanat Tarihi (Yl) (Tezli), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: LÜTFİ UĞUZ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Osman Aytekin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kültür ve Turizm Bakanlığı, İstanbul Arkeoloji Müzeleri'ne bağlı bir birim olarak hizmet vermekte olan Çinili Köşk'ün koleksiyonunda bulunan ve teşhir edilen eserler çini ve seramik objeleri ihtiva etmektedir. Çinili Köşk binası çini, bezeme unsurları ile bir müze objesi maiyetindir. Fetih zamanında köşk olarak kullanılan Çinili Köşk sonraki zamanlarda yabancı ülkelerden gelen elçilerin ağırlanması ve tefrişatçılık için kullanıldığı anlaşılmaktadır. Türk Müzeciliği bakımından da değerlendirildiğinde Çinili Köşk Türk Müzeciliği Tarihinde önemli bir konumdadır. Osmanlı coğrafyasından payitahta gelen eserler Çinili Köşk'te ve çevresinde muhafaza ve teşhir edilmiştir. İstanbul Arkeoloji Müzesi Binaları yapılıncaya kadar şark eserleri Çinili Köşk'te muhafaza edilmiştir. 1697 yılından itibaren şimdiki amacına uygun olarak hizmet vermeye başlamıştır. Sayın Hayal MERİÇ UĞRAŞ'ın mimarlık alanında hazırladığı "Topkapı Sarayı Çinili/ Sırça Köşk: İşlevi, Anlamı Ve Tarihsel Gelişimi" adlı tezi ve İstanbul Arkeoloji Müzeleri, Çinili Köşk Sorumlusu Arkeolog Sayın Nilüfer AYDIN'ın hazırlamış olduğu "Çinili Köşk Müzesi" adlı kitabı bu tezin hazırlanmasında birinci derece kaynaklar olmuştur. Ayrıca İstanbul Arkeoloji Müzesi Kütüphanesi ve Çinili Köşk arşivinde de faydalanılmıştır. Mimarisi ile Osmanlı Mimarisinde devamı olmayan bir özelliğe sahip olan Çinili Köşk, bu tezde mimarisi, tarihçesi, işleyişi ve teşhirdeki eserleri ile incelenmiştir. Genelden özele, önce "Erken Dönem Osmanlı Saraylarının Kısa Tarihçesi", "Çinili Köşk'ün Tarihçesi", "Mimari Özellikleri ve Geçirdiği Restorasyonlar", "Türk Çini Sanatının Gelişimimin Kısaca Tarihi", ve sonuçta da "Çinili Köşk'te Sergilenen Eserler" kronolojik olarak beş kısımda ele alınmış, eserler resimleri ile kataloglanmıştır.