GÜRPINAR (VAN) İLÇESİNDE BULUNAN ŞAMRAN KARST KAYNAK SUYUNDA SERTLİK PARAMETRESİNİN İNCELENMESİ VE SERTLİK GİDERİM YÖNTEMLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Çevre Mühendisliği Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Muhammed Fatih DOĞRAR

Danışman: Erkan Dişli

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasında, Şamran Karst kaynak suyundan farklı dönemlerde numuneler alınarak toplam sertlik (TS) parametresi incelenmiş olup, laboratuvar ortamında kolon adsorpsiyon yöntemi ile doğal kaynak suyundan TS giderim çalışması yapılmıştır. Elde edilen TS sonuçları, ilgili mevzuatlar (İTASHY, WHO, US-EPA ve TS-266) ile literatürde belirtilen şekliyle genel hatlarıyla ortaya konulmuştur. Kaynakta ölçülen fiziko-kimyasal parametre (pH, toplam çözünmüş madde (TÇM), elektriksel iletkenlik (Eİ), çözünmüş oksijen (ÇO) ve oksidasyon indirgeme potansiyeli (ORP)) ve katyon (Mg ve Ca) analizleri gerçekleştirilerek TS sonuçları hesaplanmıştır. Kaynağın sınıflaması Sawyer ve McCarthy sertlik sınıflandırma tablosuna göre yapılmış olup, kaynak numunelerinin TS değerlerine göre 374.12 ve 614.40 mgCaCO3/L ile çok sert sular kategorisinde olduğu görülmüştür. Adsorbanların, adsorpsiyon öncesi ve sonrası spektrumları FT-IR (Fourier Dönüşümlü Kızılötesi Spektroskopisi), SEM (Taramalı Elektron Mikroskobu) ve BET (Brunauer Emmett-Teller) karşılaştırılarak tipik karakteristik yapıları ortaya konulmuştur. Kolon adsorpsiyon yöntemi ile elde edilen en yüksek TS giderim verimi, 1-2 mm tane boyuna sahip kuvars kumu ile hazırlanan kolon deneyinden elde edilmiş olup %18.68 olarak hesaplanmıştır. Kolon çalışmalarını tanımlamak için Adams-Bohart, Yoon-Nelson ve Thomas matematiksel modellerinden yararlanılmış ve Adams-Bohart modelinin hesaplanan korelasyon katsayısı (R2) 0.97 değeri ile diğer modellere göre daha uygun olduğu görülmüştür. Şamran Karst kaynak suyunda TS giderimi için ileri arıtma yöntemleri gerektiği kanaatine varılmıştır.