Zeytin dal kanseri hastalığının Mardin ilinde yaygınlığı ve yetiştiricilik uygulamalarıyla ilişkisi

Bu çalışma, Mardin ili ve ilçelerindeki zeytin üretim alanlarında Pseudomonas savastanoi pv. savastanoi (Psav) etmeninin neden olduğu zeytin dal kanseri hastalığının yaygınlığını, şiddetini ve hastalık oranını belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Bununla birlikte doğal yetiştirme koşullarında zeytin çeşitlerinin ve yetiştiricilik uygulamalarının hastalık üzerine etkileri araştırılmıştır. Şubat–Nisan ayları arasında gerçekleştirilen sörvey çalışmaları sonucunda, incelenen 47 bahçenin 33’ünde hastalık saptanmış, ortalama yaygınlık %57,34, hastalık oranı ise %1,49 olarak bulunmuştur. En yüksek yaygınlık %86,66 ile Derik ilçesinde, en düşük ise %33,33 ile Yeşilli ilçesinde gözlenmiştir. Hastalık oranı ilçelere göre %0,21–3,54 aralığında değişmiştir. İzolasyon ve tanılama çalışmaları sonucunda 30 aday izolat elde edilmiş, biyokimyasal ve spesifik primerler ile yapılan moleküler testler ile 28 izolata Psav tanısı konulmuş ve patojenisiteleri fide testleri ile doğrulanmıştır. Çeşitler arasında hastalık şiddeti bakımından önemli farklılıklar gözlenmiş olup, en yüksek değer Halhalı (%15,1) ve Zoncuk (%14,1) çeşitlerinde, en düşük değer ise Memecik (%1,11) ve Osmancık (%2,43) çeşitlerinde belirlenmiştir. Bakırlı preparat (Bordo bulamacı) kullanımının, incelenen alanlarda hastalık şiddetini istatistiksel olarak önemli ölçüde azalttığı belirlenmiştir. Buna karşın sulama yöntemi ve gübre uygulamasının hastalık gelişimi üzerine istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi bulunmamıştır. Elde edilen sonuçlar, Mardin’de zeytin dal kanserinin yaygın bir sorun olduğunu ve çeşit seçimi ile koruyucu uygulamaların hastalık yönetiminde kritik rol oynadığını göstermektedir.