Türkiye ve Dünyada Fiziki Coğrafya, Doç.Dr. Kadir TUNCER, Editör, yaz yayınları, Afyonkarahisar, ss.55-81, 2025
Çalışmaya konu olan göller (Kazlı Gölü, Tuz Gölü, Değirmigöl ve Akgöl) Türkiye’nin Doğu Anadolu Bölgesi’nde bulunan Van Gölü’nün doğu kesiminde İran sınırına yakın konumdadır. İdari bakımdan Van ili sınırları içinde olan bu göllere havza bazında bakıldığında; Akgöl, Van Gölü kapalı havzası içinde iken Kazlı Gölü, Tuz Gölü ve Değirmigöl Çaybağı Çayı havzası içinde yer almaktadır. çalışma alanına ait göller sığ nitelikte olduğundan buharlaşmadan çok etkilenmektedir. Öyle ki buharlaşma mayıs ayından itibaren artarak devam ederek ağustos ayında maksimum değere ulaşmaktadır. Dünyada olduğu gibi Türkiye’de de göller ekosistemin asli bir unsuru olup canlılığın idamesi için önemli role sahip olduğundan bu göllerin korunması önemlidir. Keza alternatif turizm aktiviteleri için önemli bir kaynak olan göllerin “doğal sit alanı” ilan edilmesi ve “ Kesin korunacak hassas alan” kapsamına dâhil edilmesi, doğal miras değerlerinin sonraki nesillere aktarılması ve korunması bakımında önemlidir. Bu doğrultuda Van Gölü kapalı havzasının doğu kesiminde bulunan Kazlı gölü, Tuz Gölü, Değirmi Göleti ve Akgöl’ün Doğal Sit alanı kapsamına alınması önemli bir gelişmedir. Ancak bu göllerin diğer koruma statüleri (ör. Ramsar Alanı, Yaban Hayatı Geliştirme Sahası, Sulak Alan Koruma Alanı) bakımından da dikkate alınması sürdürülebilirlik bakımından katkı sağlayacağı açıktır.