Akademik Veri Yönetim Sistemi
17. Uluslar arası Akademik Araştırmalar Kongresi (ICAR), İstanbul, Türkiye, 19 - 20 Şubat 2026, ss.82-87, (Tam Metin Bildiri)
Orta Asya bozkır kültür geleneğinde özellikle güç ve kuvvet sembolizmi olarak görülen kartal, şahin,
doğan gibi yırtıcı kuşların tüyleri Hun ve Göktürk dönemlerinden itibaren savaşçıların başlıklarına
takılmış, Selçuklu, Osmanlı dönemlerinde de bu alışkanlık devam etmiştir. Zamanla kartal, horoz, tavus
kuşu, ördek, kaz, turna gibi en güzel tüylere sahip kuşların kuyruğundaki uzun tüylerden en gösterişli
olanları seçilmiş gösteriş, güzellik, cazibe ve zarafeti yansıtması açısından halk kültüründe kullanılmış,
edebiyatta şiirler içerisinde kendisine yer bulmuştur. Türkler, yaşadıkları coğrafyadaki gücü, gösterişi,
asaleti temsil eden en güzel tüylere sahip kuşların kuyruğundaki uzun tüylerden en gösterişli olanını
seçip kullandıkları tüylere cığa demişler, halk kültürü ve göçebe gelenekler içerisinde ilk doğan erkek
çocuğa verilen önemi göstermek amacıyla çocuğun taktığı başlıkta, şölenlerde, düğünlerde gelinin
taktığı başlıkta kullanmışlardır. Padişah ve yüksek rütbeli devlet adamlarının değerli taşlarla süslenmiş
başlıklarında iktidar ve gösterişin bir imgesi olarak yerini alan cığa Osmanlı sarayında ve askeri teşkilatı
içerisinde yeniçeriler ile sipahilerin rütbelerine göre farklı biçimlerde kendisine yer bulmuştur.
Günümüzde modern moda tasarımlarında cığa motiflerinin çağdaş yorumlarla yaşatılması ondan
vazgeçilemediğini ve kültürel bellekten esinlenildiğini gösterir. Çok katmanlı anlamlar taşıyan önemli
bir kültür imgesi olan cığa, geçmişten günümüze kadar Türk kültüründeki tarihsel derinliğiyle inanç,
estetik, statü, kimlik gibi kavramlarla iç içe geçmiştir.