Duvar ve temel arasındaki etkileşimin yığma yapılarında numerik incelenmesi

Creative Commons License

Kıpçak F., Ayhan E., Ceylan H.

Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, cilt.18, ss.1-16, 2026 (TRDizin)

Özet

Yığma yapıların davranışı, yapı–temel etkileşiminden önemli ölçüde etkilenmektedir. Özellikle deprem etkisinin belirgin olduğu bölgelerde, üst yapı ile temel arasındaki etkileşimin dikkate alınması gerekmektedir. Literatürde yığma duvar davranışını inceleyen çok sayıda çalışma bulunmasına rağmen, yapı–temel arayüzünün yapısal performansa etkisini araştıran çalışmalar sınırlıdır. Bu çalışmada, söz konusu boşluğun giderilmesi amacıyla farklı temas koşulları ve ara katman çözümlerini temsil eden altı nümerik model oluşturulmuştur. Harçlı ve harçsız temasların yanı sıra ahşap, betonarme ve elastomer ara katmanların yığma yapı davranışına etkileri değerlendirilmiştir. Analizlerde, deneysel çalışmalarla doğrulanmış malzeme parametreleri kullanılmıştır. Sonuçlar, yapı–temel arayüz detayının yatay yük kapasitesi, rijitlik, deformasyon dağılımı ve hasar gelişimi üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir. Betonarme hatıl en yüksek dayanımı sağlarken, elastomer ara katman duvardaki hasarı azaltmıştır. Elde edilen bulgular, yapı–temel arayüz tasarımının yığma yapı performansında önemli bir rol oynadığını ortaya koymaktadır.

The behavior of masonry structures is significantly influenced by structure–foundation interaction. Considering the interaction between the superstructure and the foundation is particularly important in regions exposed to seismic hazards. Although many studies have investigated the behavior of masonry walls, research focusing on the influence of the structure–foundation interface on structural performance remains limited. To address this gap, six numerical models representing different contact conditions and interlayer solutions at the structure–foundation interface are modelled. The effects of contact with and without mortar, as well as wooden, reinforced concrete, and elastomeric tie beams, on the behavior of masonry structures are evaluated. Numerical analyses are conducted using material parameters validated through experimental studies. The results demonstrate that the structure–foundation interface detail has a significant influence on lateral load capacity, stiffness, deformation distribution, and damage development. The reinforced concrete tie beam provides the highest strength, whereas the elastomeric tie beam reduces damage within the wall. The findings highlight the important role of structure– foundation interface design in the overall performance of masonry structures.