İttihat ve Terakki’nin Milli İktisat Politikalarının Neticesi Oluşan Bir Zümre: Harp Zenginleri ve Bu Zümrenin Türk Romanına Yansıması


Türkmenoğlu M., Türkmenoğlu S.

Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, no.70, pp.140-151, 2021 (Peer-Reviewed Journal)

Abstract

Milli İktisat, İttihat ve Terakki’nin en güçlü olduğu 1913-1918 yılları arasında uygulanan iktisat politikalarına verilen addır. Ancak Milli iktisat bu zaman aralığını aşarak Cumhuriyet döneminin iktisadi anlayışına da esin kaynağı olmuştur. Milli iktisat politikaları uygulanırken İttihat ve Terakki’ye yakın kimselere imtiyazlı davranılması sonucu savaş ortamından doğmuş zengin bir kesim ortaya çıkmıştır. Bu kesim, harp zengini olarak isimlendirilir. Bu zenginler halktan ya da devletin gücünü kullanan devlet çalışanları içinden çıkmıştır. Harp zenginleri o dönem yeni ortaya çıkan bir kesim olarak edebiyatın da ilgisini çekmiştir. Bu çalışmada Osmanlı’nın son dönemini önemli ölçüde etkilemiş bir hareket olan İttihat ve Terakki ve onun ortaya koyduğu Milli İktisat anlayışı; iktisat, siyasi tarih ve edebiyat bağlamında ele alınmıştır. Çalışmanın ilk kısmında Osmanlı iktisadi anlayışı hakkında genel bir değerlendirme yapılmıştır. Daha sonra İttihat ve Terakki ve onun iktisadi anlayışı olan milli iktisat hakkında bilgi verilmiştir. Son kısımda ise İttihat ve Terakki’nin Milli İktisat anlayışından ortaya çıkmış harp zenginlerinin Türk romanında ele alınışı değerlendirilmiştir.