Sağlık Turizmi Kapsamında Medikal Turizm Potansiyeli: Van Gölü Havzası Üzerine Bir Araştırma

Creative Commons License

OZER S., Meriç S., ÖZER M. Y.

Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sa.73, ss.215-232, 2026 (TRDizin)

Özet

Sağlık turizmi, son yıllarda küresel turizm endüstrisinin hızla büyüyen alanlarından biri haline gelmiş; bu kapsamda medikal turizm, nitelikli sağlık hizmetlerine daha uygun maliyetlerle erişim olanağı sunması nedeniyle uluslararası hasta hareketliliğinin temel bileşenlerinden biri olarak öne çıkmaktadır. Türkiye, gelişmiş sağlık altyapısı, nitelikli sağlık insan kaynağı, uluslararası standartlarda hizmet sunan sağlık kuruluşları ve stratejik coğrafi konumu sayesinde medikal turizm alanında önemli bir destinasyon olma potansiyeline sahiptir. Bu bağlamda araştırmanın amacı, Van Gölü Havzası'nın sağlık turizmi kapsamında medikal turizm potansiyelini, bölgede faaliyet gösteren sağlık kurumlarının yöneticilerinin görüşleri doğrultusunda değerlendirmektir. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımıyla tasarlanmış olup, veriler yarı yapılandırılmış görüşme tekniği aracılığıyla elde edilmiştir. Elde edilen veriler, MAXQDA 24 nitel veri analiz programı kullanılarak betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Bulgular, Van Gölü Havzası'nın sınır ülkelerine yakınlığı, gelişmekte olan sağlık altyapısı, uygun maliyetli sağlık hizmetleri, uzman sağlık personeli ve doğal-kültürel çekicilikleri sayesinde medikal turizm açısından önemli bir potansiyele sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, nitelikli personel eksikliği, yabancı dil yetersizliği, altyapı sorunları, yatırım ve tanıtım eksiklikleri bölgenin medikal turizmden daha fazla pay almasını engelleyen temel faktörler olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak, Van Gölü Havzası'nın medikal turizm potansiyelinin etkin biçimde değerlendirilebilmesi için sağlık kurumları, kamu kurumları, yerel yönetimler ve turizm paydaşları arasında güçlü iş birliğinin geliştirilmesi, uluslararası standartlara uygun hizmet kalitesinin artırılması, hedef pazarlara yönelik tanıtım stratejilerinin uygulanması ve sürdürülebilir yatırım politikalarının hayata geçirilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
Health tourism has become one of the fastest-growing sectors of the global tourism industry in recent years. Within this context, medical tourism has emerged as a major component of international patient mobility by providing access to high-quality healthcare services at more affordable costs. Türkiye has considerable potential to become a leading destination for medical tourism owing to its advanced healthcare infrastructure, qualified healthcare workforce, internationally standardized healthcare services, and strategic geographical location. In this context, the aim of this study is to evaluate the medical tourism potential of the Lake Van Basin within the scope of health tourism based on the views of managers working in healthcare institutions operating in the region. The study was designed using a qualitative research approach, and the data were collected through semi-structured interviews. The data obtained were analyzed using the descriptive analysis method with the support of the MAXQDA 24 qualitative data analysis software. The findings indicate that the Lake Van Basin possesses significant potential for medical tourism due to its proximity to neighboring countries, developing healthcare infrastructure, cost-effective healthcare services, qualified healthcare professionals, and rich natural and cultural attractions. However, the lack of qualified personnel, insufficient foreign language proficiency, infrastructural deficiencies, and inadequate investment and promotional activities were identified as the main factors limiting the region's ability to attract a larger share of the medical tourism market. Consequently, it is concluded that strengthening cooperation among healthcare institutions, public authorities, local governments, and tourism stakeholders, improving service quality in line with international standards, implementing effective marketing strategies targeting international markets, and adopting sustainable investment policies are essential for the effective development of the medical tourism potential of the Lake Van Basin.