Farklı katkı maddelerinin kil zeminlerin taşıma kapasitesine etkisinin araştırılması


Creative Commons License

Saran O., Demiröz A.

Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, cilt.15, sa.0, ss.1-8, 2026 (TRDizin) identifier

Özet

Yüksek plastisiteye sahip şişen killerin, nem dalgalanmalarıyla yaşanan aşırı hacim değişimlerinden kaynaklanabilecek tehlikeleri önlemek için stabilize edilmesi gerekir. Bu tür zeminleri stabilize etmek için kimyasal stabilizasyon yönteminin kullanımı yaygındır. Çimento ve kirecin yanısıra uçucu kül gibi puzolanik özellik gösteren katkı malzemeleri kimyasal stabilizasyonda sıklıkla kullanılır. Son yıllarda, zemin stabilizasyonunda yapay ve doğal fiberlerin kullanımı da artmaktadır. İnşaat mühendisliğinde, özellikle betonun mekanik özelliklerinin iyileştirilmesinde kullanılan bazalt fiberlerin, geoteknik mühendisliğinin bir uygulama alanı olan zemin güçlendirme çalışmalarında da kullanımı giderek yaygınlaşmaktadır. Çalışmada, bazalt fiber ve puzolanik katkılı (uçucu kül ve silis dumanı) zeminlerin taşıma gücü arazi temsiliyeti açısından büyük ölçekli deneylerle araştırılmıştır. Dayanım deneylerinde en iyi mukavemet özelliklerinin elde edildiği tasarımlar ve katkısız zeminde model şerit temel yüklemesi yapılmıştır. Kil zeminin taşıma gücünde ciddi ölçüde artış meydana gelmiştir. Kil zeminde elde edilen taşıma gücü, BF+SD takviyeli zeminde %758, BF+UK takviyeli zeminde ise %605 artmıştır. Ayrıca, BF+SD ve BF+UK takviyeli zeminlerde katkısız zemine göre taban basıncı-oturma grafiğinde kırılma noktası belirgindir ve deney sonunda daha net kayma yüzeyleri elde edilmiştir.
Swelling clays with high plasticity need to be stabilized to prevent hazards from excessive volume changes due to moisture variations. The use of chemical stabilization methods is common for stabilizing such soils. In addition to cement and lime, pozzolanic additives such as fly ash are frequently used in chemical stabilization. In recent years, the use of artificial and natural fibers in soil stabilization has also increased. In Civil Engineering, basalt fibers, which are used especially to improve the mechanical properties of concrete, are also increasingly used in soil reinforcement studies, which is an application area of geotechnical engineering. In this study, the bearing capacity of basalt fiber and pozzolanic admixed soils (fly ash and silica fume) were investigated with large-scale experiments in terms of field representation. Model strip foundation loading was performed on clay soil and for the designs with the best strength properties in strength tests. There was a significant increase in the bearing capacity of the clay soil. The bearing capacity of clay soil increased by 758% for BF+SF reinforced soil and by 605% for BF+FA reinforced soil. In addition, for BF+SF and BF+FA reinforced soils, the fracture point is more prominent in the base pressure - settlement graph compared to the clay soil and clearer shear surfaces were obtained at the end of the experiment.