Bahtnâme-i Cedîd Üzerine Bir İnceleme


Eren M., Bulut Ü.

4. ULUSLARARASI TÜRKOLOJİ ARAŞTIRMALARI SEMPOZYUMU , Van, Türkiye, 20 - 22 Ekim 2022, ss.218-219, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Van
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.218-219
  • Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Geleceği bilme isteği, doğa ve insana ilişkin bir dizi verinin belli bir anlam ve bağlamda gözlemlenmesi fal olarak adlandırılan çıkarımlara kapı aralamıştır. Bir pratik olarak falın doğrudan ve dolaylı kültürel yansımaları gündelik hayattan edebi metinlere uzanan geniş bir yelpazede ortaya çıkmaktadır. Bir metinsel tür olarak falnameler Osmanlı literatüründe erken dönemlerden itibaren tespit edilmektedir. Bu bildiri, Osmanlı Türkçesi ile kaleme alınan Bahtnâme-i Cedîd adlı eserin içerik özelliklerinin bilim dünyasına takdimini amaçlamaktadır. Bahtnâme-i Cedîd’in bu bildirinin sahibi araştırmacılar tarafından çeviri yazısı yapılmış olmakla beraber metin, kamuya açık bir yayına dönüştürülmemiştir. Bahtnâme-i Cedîd’in basım tarihi ve müellifi hakkında kesin bir bilgi bulunmamaktadır. Eserin içeriğinde verilen teknik ibarelerden hareketle 0n dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısında yazıldığı tahmin edilmektedir. Eserin muhtemel basım tarihinin 1289(Rumi) yılı olduğu tahmin edilmektedir. Osmanlı Türkçesi ile yazılmış nüshası İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür ve Sosyal Daire Başkanlığı Kütüphane ve Müzeler Müdürlüğüne bağlı olan Atatürk Kitaplığında bulunmaktadır. Nüshanın elektronik kopyası kullanılarak çeviri yazımı yapılmıştır Bu bildiri, eserin tür özelliklerinin belirlenmesi ve içeriğinin tahlilini amaçlamaktadır. Çalışmada, temel kavramlara yer verildikten sonra eserin içeriğinde yer alan insanın göz, kulak, burun, kaş ve yüz hatları gibi dış özelliklerini temel veri alarak; insanların huyları, karakterleri, olmuş ve olacak birtakım olaylar hakkında çıkarımlar yapılmaktadır. İkinci kısımda ise birden doksan dokuza kadar oluşturulan baht cetveli üzerinden her sayının karakteristik özellikleri ve bu sayılara tekabül eden kişiliklerin özellikleri ve başlarına gelebilecek olaylar hakkında çıkarımlarda bulunulmaktadır.