Akademik Veri Yönetim Sistemi
III. Sosyal Psikolojide Ahlak Çalışmaları Ulusal Sempozyumu, İstanbul, Türkiye, 22 - 23 Kasım 2025, ss.106-109, (Özet Bildiri)
Mevcut kapsam derlemesinde, ahlakın iklim değişikliği mücadelesindeki rolünü sosyal psikolojik açıdan inceleyerek bir ön harita sunmak hedeflenmiştir. Web of Science ve Scopus veri tabanlarındaki taramada 1402 yayına ulaşılmıştır. Yayınların özetleri incelenerek sosyal psikoloji temelli ampirik çalışmalar ve İngilizce dergi makaleleri örnekleme dâhil edilmiştir. Özetlerde iklim değişikliği çerçevesi açıkça belirtilmiş olan ve ahlak psikolojisi kavramlarından en az birini içeren yayınlar derlemeye dâhil edilmiştir. Sonuç olarak, toplam 34 yayın derlenmiştir. Yayınlarda iklim değişikliğini çerçeveleme biçimleri ve ahlak kavramları incelenmiştir. İklim değişikliği çerçevelemesinin dört kategoriye ayrıldığı görülmüştür. Bunlardan ilki kavramsal çerçeveler (%42.9; antropojenik iklim değişikliği, iklim krizi gibi), ikincisi politik ve kolektif mücadele çerçevesi (%31.4; iklim aktivizmi gibi), üçüncüsü tehdit ve olumsuz söylemleri içeren çerçeveler (%17.1; iklim değişikliği çaresizliği gibi) ve sonuncusu bireysel algı ve tutumların öne çıktığı çerçeveler (%8.6; iklim değişikliği şüpheciliği gibi) olmuştur. Yayınlardaki ahlak kavramları üç kategoriye ayrılmıştır. Ahlak kavramları ilk olarak ahlaki normatif çerçeveler (%47.7; ahlaki temeller, ahlaki yükümlülük gibi) kategorisinde toplanmıştır. İkinci kategori ahlaki bilişsel süreçlerden (%31.8; ahlaki kayıtsızlık, ahlaki doygunluk gibi) oluşmuştur. Son olarak, ahlaki duyguların (%20.5; suçluluk, gurur gibi) yer aldığı kategori ortaya çıkmıştır. Böylece sonuçlar, sosyal psikoloji temelli iklim değişikliği mücadelesi çalışmalarında ahlakın öne çıkan yönlerini göstermiştir. Bu yönlerin ortaya çıkmasındaki etkenler tartışılmıştır.
This review aims to provide a preliminary map by examining the role of morality in combating climate change from a social psychological perspective. A search of Web of Science and Scopus databases yielded 1,402 publications. Abstracts were reviewed to include empirical social psychology-based studies and English-language journal articles. Studies were included if the abstract explicitly stated a climate change framework and incorporated at least one concept from moral psychology and 34 publications were compiled. The framing of climate change and morality concepts were examined. Climate change framing fell into four categories: conceptual frameworks (42.9%; e.g., anthropogenic climate change, climate crisis); political and collective action frameworks (31.4%; e.g., climate activism); threats and negative discourses frameworks (17.1%; e.g., climate change helplessness); individual perceptions and attitudes frameworks (8.6%; e.g., climate change skepticism). Moral concepts were categorized into three categories. Moral concepts were first categorized as moral normative frameworks (47.7%; e.g., moral foundations, moral obligation). The second category consisted of moral cognitive processes (31.8%; e.g., moral disengagement, moral licensing). Finally, a category encompassed moral feelings (20.5%; e.g., guilt, pride). Thus, the results demonstrated the salient aspects of morality in social psychology-based climate change studies. The factors contributing to these aspects were discussed.