Akademik Veri Yönetim Sistemi
Mimarlar Odası Samsun Şubesi Mekân Sempozyumu, Samsun, Türkiye, 12 Aralık 2019 - 14 Ocak 2026, ss.30-32, (Özet Bildiri)
Mekan mimarlığın temel uğraş alanını oluştururken politika, felsefe ve sinema gibi birçok alan için de önemli bir konudur. Bu kavram mimarlıksinema arakesitinde yer alarak iki disiplini, temelini oluşturma yönüyle birbirine bağlar. Özellikle 20. yy’ın başından itibaren mekanekseninde artarak ilişki kuran mimarlık ve sinema disiplinleri, birbirine yeni görme, düşünme ve temsil etme biçimleri önererek birbirini etkilemeyi ve dönüştürmeyi sürdürmektedir. Sinemada bir oyuncu kadar önemli olan mekan, karakter yaşamını ve olayı örgütleyen ve anlamlandıran bir unsurdur. Mimarlık mekanı eleştirerek, dönüştürerek farklı biçimlerde yeniden kurmakta; sinema da onu farklı biçimlerde üretmekte ve izleyiciye farklı okumalar yaptırabilmektedir. Filmler, yerin ve hayatın çok boyutlu tasviriyle mimari temsilin çok boyut kısıtlamasını aşmakta; mimari mekansal üretim ise gündelik hayatın temel sosyo-kültürel öğesi olarak filmin hikayesine karakter katmaktadır.∗ Nuri Bilge Ceylan sinemasında mekan, olayların ve karakterlerin çerçevelenmesini sağlayan bir öğe olarak özenle seçilmektedir. Mekan ve insan arasındaki etkileşimi mevcut fiziksel dokular üzerinden işleyen Ceylan, filmlerinde mekan-insan-zihin-ruh dörtgeninde anlatılar sunmakta; mekanı kendi yöntemleriyle yeniden yorumlayarak birbirinden bağımsız imgeler dünyası yaratmakta; bu dünyalara karakterler aracılığıyla anlamlar kazandırmaktadır. Böylelikle Ceylan filmlerinde mesaj ve ideolojiler, karakter-mekan üzerinden kodlanarak izleyiciye iletilmektedir.
Bu bağlamda sempozyum kapsamında Nuri Bilge Ceylan’ın Kış Uykusu (2014) filmi, barındırdığı duyusal ve mekansal zenginlikleri sebebiyle seçilmiştir. Çalışma kapsamında, sinematik mekanların ve mekan bileşenlerinin katmanlar halinde okunması ve çözümlenmesi yapılacaktır; Kış Uykusu olay örgüsüne birinci derecede etki eden mekan olan Kapadokya dokusunun, özellikle karakterler bağlamındaki ifadeleri, kamusal ve kişisel mekanların ana karakterlerle özdeşleşmeleri ve ilettiği mesajlar kavramlar aracılığıyla irdelenecektir; film üzerinden mekan kurgusu/algısı, kavramların yeni anlamlar üretmesi yöntemiyle gerçekleştirilecektir. Böylece çalışma, “TMMOB Mekan Sempozyumu: Felsefe, Politika, Mimarlık, Sinema”’nın amacı olan mekan ve yer tartışmalarının felsefi, sinematik ve mimari anlam çeşitliliğini, mekankarakter ilişkisi üzerinden sinemanın mekan üretimi olgusu odağında tartışmaya açacaktır.