Akademik Veri Yönetim Sistemi
AKADEMIK TARIH VE DÜŞÜNCE DERGISI, cilt.12, sa.6, ss.1055-1075, 2025 (Hakemli Dergi)
Protein ve mineral açısından yüksek biyolojik değere sahip olan yumurta, yalnızca besleyici bir
gıda olmanın ötesinde, mutfak kültürlerinin vazgeçilmez bir unsuru olarak gastronomi tarihinde önemli
bir yer edinmiştir. Bunun yanı sıra, Osmanlı tıp literatüründe farklı anlam ve işlevlerle yer alan
yumurta, kadim bir geçmişe sahiptir. Yumurta tüketiminin insanlık tarihindeki kökeni, evcilleştirilen
tavuk türleriyle birlikte yaklaşık M.Ö. 1500’lü yıllara kadar uzanmaktadır. Türk mutfak geleneğinde ise
Orta Asya’dan Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine, oradan günümüz Türkiye’sine kadar süregelen köklü
bir kullanım pratiğine dayanmaktadır. Bu bağlamda, yumurtanın Türk mutfağında üstlendiği işlevsel
rol ile üretim ve tüketimindeki dönüşümler, kültürel ve sosyoekonomik yansımalarıyla birlikte hem
mutfak kültürüne hem de ekonomik yapıya değer katmıştır. Ayrıca yumurtanın gündelik yaşam
pratikleri, toplumsal beslenme alışkanlıkları ve mutfak teknolojilerindeki değişimlerle olan ilişkisi,
tarihsel bağlamda önemli veriler sunmaktadır. Bu çerçevede yumurtanın yalnızca bir besin maddesi
değil, aynı zamanda gastronomi açısından kültürel bir taşıyıcı olduğu ve Türkiye’nin iç ve dış
ticaretinde önemli bir gıda ürünü olarak öne çıktığı anlaşılmaktadır.