İlkokul Ders Kitaplarının Sınıf Öğretmeni Adaylarının Görüşlerine Göre Değerlendirilmesi


Yeşil S., Bakırcı H.

TRB2 ULUSLARARASI EĞİTİM BİLİMLERİ KONGRESİ, Van, Turkey, 24 - 26 June 2022, pp.71

  • Publication Type: Conference Paper / Summary Text
  • City: Van
  • Country: Turkey
  • Page Numbers: pp.71
  • Van Yüzüncü Yıl University Affiliated: Yes

Abstract

Öğrenme öğretme sürecinde yaygın olarak kullanılan ders kitapları; öğretmen, öğrenci ve öğrenme öğretme süreci bakımından önemli bir işleve sahiptir. Öğretmen ve öğrencilerin kolaylıkla ulaşabildiği ders kitabı, okul içi ve okul dışında öğrenciye rehberlik eden, aynı zamanda programla öğretmen ve öğrenci arasındaki iletişimi sağlayan bir ders materyalidir. Ders kitapları öğrenme öğretme sürecindeki pek çok etkinliğe temel oluşturan, çok çeşitli materyalleri (harita, fotoğraf, bulmaca, şema, grafik vb.) içeren bir özelliğe de sahiptir. Aynı zamanda öğretmenlerin ve öğrencilerin öğrenme yaşantılarına kaynaklık edici, programın hedeflerinin gerçekleştirilmesi konusunda tamamlayıcı bir özellik taşır. Eğitim sisteminde bu derece önemli bir işleve sahip olan ve halen okullarda okutulmakta olan ders kitaplarının eleştirel bir bakış açısıyla farklı yönlerden incelenmesi önem arz etmektedir.

Bu çalışmanın amacı, sınıf öğretmeni adaylarının görüşlerine göre ilkokullarda okutulan ders kitaplarının fiziksel, eğitsel tasarım, görsel tasarım, dil ve anlatım yönünden incelenmesidir. Bu çalışma 2021-2022 eğitim öğretim yılında Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği Programı öğrencileriyle ilkokullarda okutulan ders kitapları üzerinde yapılmıştır. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Doküman analizi basılı veya elektronik materyalleri incelemek veya değerlendirmek için kullanılan sistematik bir işlemdir. Veri toplama aracı olarak literatürden ve Millî Eğitim Bakanlığı Ders Kitapları ve Eğitim Araçları Yönetmeliği’nden yararlanılarak oluşturulan dereceli puanlama anahtarı kullanılmıştır. Herhangi bir çalışmanın puanlanması için geliştirilmiş ölçütleri içeren bir araçtır.

Bu çalışmanın sonucunda öğretmen adaylarına göre ilkokul ders kitaplarının fiziksel, eğitsel tasarım, dil ve anlatım yönünden yeterli olduğu, görsel tasarım bakımından ise kısmen olduğu belirlenmiştir. Öğretmen adaylarının ilkokul ders kitaplarına verdikleri ortalama puanın X ̅=2.45 (yeterli) olduğu belirlenmiştir. Ayrıca Öğretmen adaylarının ders kitaplarının en yeterli bulduğu boyutunun eğitsel tasarım olduğu (X ̅=2.62), diğer boyutlara göre daha düşük düzeyde yeterli bulduğu boyutun ise görsel tasarım olduğu (X ̅=2.30) belirlenmiştir. Yazar ya da yayınevleri tarafından hazırlanan ders kitaplarının, Millî Eğitim Bakanlığı tarafından belirlenen, farklı alanlarda uzmanların yer aldığı komisyonlar tarafından, ders kitaplarında bulunması gereken özellikler yönünden dikkatli bir şekilde incelenmesi önerilebilir. Ayrıca öğretmenlerin dönem içerisinde ders kitaplarında karşılaştıkları sorunları iletebilecekleri bir geribildirim mekanizması oluşturulabilir.