Zn(II) ve Ti(IV) Merkezli Yeni Ftalosiyaninler: Sentez, Stabilite ve Spektral Özellikler

Creative Commons License

Cabir B.

36.Ulusal KimyaKongresi, Van, Türkiye, 31 Ağustos - 03 Eylül 2025, ss.77, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Van
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.77
  • Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu çalışmada, Zn(II) ve Ti(IV) merkez atomlarını içeren yeni periferik sübstitüe ftalosiyanin türevlerinin sentezi ve karakterizasyonu gerçekleştirilmiştir. Ftalosiyaninler, yüksek kararlılıkları, geniş konjugasyon sistemleri ve fotofiziksel özellikleri sayesinde organik elektronik, optoelektronik aygıtlar ve boya teknolojileri gibi alanlarda geniş bir uygulama yelpazesine sahiptir [1]. Zn(II) ve Ti(IV) gibi metal merkezlerinin ftalosiyanin halkası ile kompleks oluşturması, bileşiklerin çözünürlük, termal kararlılık ve elektronik yapılarını önemli ölçüde etkilemektedir. Bu bağlamda, farklı çözücülerde yüksek çözünürlüğe sahip, agregasyon eğilimi göstermeyen monomerik kompleksler lde etmek hedeflenmiştir. Sentez işlemi, metal tuzları ve uygun ftalonitril türevlerinin siklotetramerizasyon yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Reaksiyonlar inert atmosfer altında kontrollü koşullarda yürütülmüş; oluşan ürünler kromatografi ve kristalizasyon gibi yöntemlerle saflaştırılmıştır. Elde edilen ürünlerin yapısal doğrulaması; FT-IR, UV-Vis, ¹H-NMR, LC-MS ve elementel analiz gibi ileri tekniklerle gerçekleştirilmiştir. Bu yöntemler sayesinde moleküllerin sübstitüent dağılımı, halkasal yapısı ve fotofiziksel profili ayrıntılı şekilde ortaya konmuştur. Çalışmada elde edilen ftalosiyanin türevlerinin UV-Vis spektrumlarında gözlenen keskin Q-bandaları, agregasyonun önlendiğini ve çözelti ortamında monomerik yapılarını koruduklarını göstermektedir. Yapısal olarak sübstitüe edilen gruplar sayesinde bileşiklerin çözünürlükleri klasik ftalosiyaninlere göre daha yüksek bulunmuştur. Bu durum, özellikle fotofiziksel çalışmalarda doğrusal absorbans ve tekrarlanabilirlik açısından önemli avantajlar sağlamaktadır. Zn(II) ve Ti(IV) merkezli komplekslerin farklı çözücü sistemlerinde benzer davranış göstermeleri, bu moleküllerin geniş uygulama potansiyeline işaret etmektedir [2]. Sonuç olarak, bu çalışma ile sentezlenen yeni ftalosiyanin türevleri, literatürdeki mevcut yapılarla karşılaştırıldığında hem çözünürlük hem de fonksiyonel gruplar açısından daha optimize edilmiştir. İleride bu yapıların farklı metal merkezleri ve sübstitüent varyasyonları ile genişletilmesi, biyomedikal uygulamalardan sensör sistemlerine kadar pek çok alanda kullanılabilecek yeni nesil ftalosiyaninlerin geliştirilmesine olanak sağlayacaktır.