Akademik Veri Yönetim Sistemi
Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sa.70, ss.152-164, 2025 (TRDizin)
Coğrafya ve coğrafyaya ait özellikler insanları yakınlaştırıp birleştirdiği gibi ayırır ve uzaklaştırır. Kültürel yakınlıklar kurduğu gibi kültürel farklılıklar ve uzaklıklar da oluşturur. Van Gölü Havzası; bir coğrafi alanı karşıladığı gibi göl etrafında şekillenen yerleşim yerlerini ve bu yerleşim yerleri içinde ve çevresinde yaşayan insan ve toplulukları içerir. Van Gölü Havzası’nın en önemli yerleşim yerleri Van ve Bitlis illeridir. Bu makale, Van Gölü Havzasını oluşturan yerleşim yerleri sözlü kültürüne göl ve göl ile ilgili unsurların yansıyıp yansımadığı, yansımışsa ne şekilde ve ne kadar yansıdığı sorusu etrafında biçimlenmiştir. Makalede, Van Gölü ve göl ile ilgili unsurların hangi sözlü kültür ürünlerinde ne şekilde işlendiği sorusuna da yanıt aranmıştır. Araştırmada içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Van ve Bitlis illerinin bilimsel yöntemlerle derlenmiş, yazıya geçirilmiş sözlü kültür ürünleri ile sözlü kültürü temsil eden âşıkların şiirlerini içeren kitapları içerik analiz yöntemi ile incelenmiş, elde edilen veriler konuları bakımından ortak başlıklar altında toplanmıştır. Bu ortak başlıklara ait veriler kendi içerisinde ayrıca değerlendirilmiştir. Masal, efsane gibi nesir tarzındaki anlatılar ile âşıklık geleneği temsilcilerinin şiirleri, türkü ve mâni türlerindeki metinler incelemeye dâhil edilmiştir. Efsane ve âşıklık geleneği temsilcilerinin şiirlerinde Van Gölü belirgin bir şekilde yer alırken diğer türlerde daha sınırlı yer aldığı tespit edilmiştir.