Akademik Veri Yönetim Sistemi
JOURNAL OF SAKARYA UNIVERSITY FACULTY OF THEOLOGY (SAUIFD), cilt.28, sa.1, ss.263-278, 2026 (ESCI)
Bu çalışmanın temel amacı, ortaöğretim DKAB ders kitaplarında inançla ilgili felsefi yaklaşımların nasıl işlendiğini incelemek ve değerlendirmektir. Bunun için 2018 ortaöğretim DKAB Dersi Öğretim Programı 9, 10, 11 ve 12. sınıflar esas alınmış; inceleme ve değerlendirmeler 11. Sınıfın “İnançla İlgili Meseleler” başlığını taşıyan 4. ünitesinin “İnançla İlgili Felsefi Yaklaşımlar” konusu üzerinde yoğunlaştırılmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılmış, veriler 2018-2024 yılları arasında yayımlandığı tespit edilen 5 adet 11. Sınıf ortaöğretim DKAB ders kitabından toplanmıştır. Bu kitaplardan 2’si Millî Eğitim Bakanlığı (kamu), 3’ü yayınevleri (özel sektör) tarafından hazırlanmıştır. Her bir ders kitabının ilgili konusu araştırmacı tarafından taranmış ve betimsel analiz ile çözümlenmiştir. Temaların belirlenmesinden sonra analiz yapılmış, araştırmanın bulgu ve sonuçları bu veriler esas alınarak temellendirilmiştir. Araştırmanın temaları ders kitaplarının öğretim programına uygunluğu, işlenen felsefi yaklaşımlar ve benimsenen din anlayışı, ders kitaplarında yer alan etkinlikler, görsel içerikler ve yararlanılan kaynaklar olarak belirlenmiştir. Ulaşılan sonuçlara göre ders kitaplarında tanım, temel iddia, kısmen tarihsel arka plan ve İslâm inancı ile karşılaştırmalı işlenen inançla ilgili felsefi yaklaşımların öğretim programı ile dolaylı bir uygunluğu vardır. İşlenen etkinlikler yeterli kabul edilebilmekle beraber beceri temelli üst düzey bilişsel öğrenmelerin meydana gelmesi için geliştirilmeye açık özelliklere sahip olduğu kanaatine ulaşılmıştır. Görsel içerik kalite ve işlenen konuyla uyumludur. Kaynaklar ise temel düzeyde kalmış olup felsefi yaklaşımların kendi iddiaları ve karşılaştırmalı tartışma zeminine sahip referanslarla güçlendirilmeyi beklemektedir.
Anahtar Kelimeler: Din Eğitimi, Örgün Din Eğitimi, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, Ders Kitapları, İnançla İlgili Felsefi Yaklaşımlar.
The main purpose of this study is to examine and evaluate how philosophical approaches to faith are addressed in Religious Culture and Moral Knowledge (RCMK) textbooks. For this purpose, the 2018 Secondary Education RCMK Curriculum for grades 9, 10, 11, and 12 was taken as the basis; the review and evaluation were concentrated on the topic of “Philosophical Approaches to Faith” within Unit 4, titled “Issues Related to Faith,” in the 11th-grade curriculum. A case study design, one of the qualitative research methods, was employed in the study, and the data were collected from five 11th-grade secondary school RCMK textbooks published between 2018 and 2024. Of these books, two were prepared by the Ministry of National Education (public sector) and three by private publishing houses. The relevant topic in each textbook was examined by the researcher and analyzed through descriptive analysis. After the themes were identified, the analysis was conducted, and the findings and conclusions of the study were grounded in these data. According to the results, the philosophical approaches to faith presented in the textbooks through definitions, main claims, partial historical background, and comparisons with Islamic belief- show an indirect alignment with the curriculum. Although the activities are generally adequate, they remain open to improvement for fostering skill-based, higherorder cognitive learning. The visual content is of good quality and relevant to the topics, whereas the sources remain at a basic level and would benefit from references that reflect the original claims of the approaches and enable comparative discussion.
Keywords: Religious Education, Formal Religious Education, Religious Culture and Moral Knowledge, Textbooks, Philosophical Approaches to Faith.