Akademik Veri Yönetim Sistemi
17th INTERNATIONAL CONGRESS SCIENTIFIC RESEARCH, CHINA TO ADRIATIC, Van, Türkiye, 5 - 07 Aralık 2025, ss.52-53, (Özet Bildiri)
Finansal piyasalar; aktör olarak hükümet, banka, şirket veya bireylerin, fon arayışında olanlarıyla atıl fonlarını
değerlendirmek isteyenlerini bir araya getiren yerdir. 2010 yılı öncesinde bu piyasalarda devlet borçlanma
senetleri, döviz cinsinden para, özel şirket hisseleri, emtialar, gayrimenkul gibi geleneksel varlıkların alım
satımı gerçekleştirilmekteydi. Temmuz 2010’da ilk kriptopara olan Bitcoin’in, Mt. Gox borsası aracılığıyla
işlem görmeye başlaması, finansal piyasalarda yeni bir dönemin başlangıcı olmuştur. Ardından Ağustos
2015’te alternatif kriptopara birimi (“altcoin”) Ethereum’un borsalarda işlem görmesiyle kriptoparaların
finansal piyasalarda bir varlık olarak kabulü hızlanmıştır. Günümüzde hem borsalarda işlem gören
kriptoparaların sayısı hem de bu varlıkların alım satımının gerçekleştirilebildiği borsaların sayısı katlanarak
artmış; 250’den fazla merkezi ve 1.000’in üzerinde merkeziyetsiz borsa aracılığıyla yaklaşık 10.000 kriptopara
biriminin ticareti yapılabilir hale gelmiştir. Bugün kriptoparalar, 3 trilyon $ piyasa değeriyle finansal
piyasaların %1’ini oluşturmaktadır.
Bu çalışmanın temel amacı; kriptoparaların yatırım aracı olarak kabul görme nedenlerini ve alternatif
kriptoparaların ürettikleri değeri analiz etmektir. Alternatif kriptopara, blok zinciri (“blockchain”) teknolojisini
kullanan projeler tarafından oluşturulan dijital jeton (“token”) olarak tanımlanmaktadır. Bu projelerin bazıları
gerçek dünya uygulamalarına blok zinciri tabanlı çözümler geliştirirken bazıları da bu uygulamalara blok
zinciri tabanlı alternatif oluşturmaktadır. Bunların yanında blok zinciri ekosisteminin işleyişine yönelik teknik
çözümler sunan projeler de mevcuttur. Söz konusu projelerin ürettiği dijital jetonlar, yatırımcılar tarafından
projeyi desteklemek ya da gelecekte değer kazanacağı beklentisiyle getiriden pay almak amacıyla satın
alınabilmektedir. Bu bağlamda yapılan işlemler geleneksel finansal piyasalarda olduğu gibi bir fon transferi ve
yatırım ilişkisi çerçevesinde değerlendirilebilir. Düşük piyasa değerleriyle yüksek volatiliteye sahip
kriptoparalar, risk iştahı yüksek yatırımcılar açısından yüksek getiri potansiyeliyle tercih edilebilmektedir.
Geleneksel finansal varlıklar gibi yatırım aracı olarak değer görmelerinin yanında birçok alternatif kriptopara
projesi aynı zamanda proje veya ekosistem içerisinde sağladığı çeşitli işlevsel kullanım alanlarıyla da değer
üretmektedir. Örneğin yönetişim (“governance”) işlevi gören dijital jetonları üreten projelerde kullanıcılar,
ellerindeki dijital jeton miktarı oranında oy hakkı elde ederek proje geliştirme ve yönetim süreçlerine doğrudan
katılabilemektedir. Bunun yanında bazı dijital jetonlar, kendi projeleri içerisinde yapılan işlemler için gereken
maliyetleri (“gas fee”) karşılamak için kullanılmaktadır. Ek olarak kısa adıyla DeFi olarak bilinen
merkeziyetsiz finans (“decentralized finance”) sektöründe yer alan blok zinciri projeleri, kendi dijital jetonları
üzerinden kredi çekme veya faiz getirisi elde etme imkanı sunmaktadır.
Kriptoparalar; yüksek getiri potansiyelini değerlendirmek, blok zinciri ekosisteminin değer artışından pay
almak veya işlevsel kullanım alanlarından faydalanmak isteyen piyasa aktörleri tarafından satın alınmaktadır.
Hem bireysel yatırımcılar hem de büyük bankalar ve emeklilik fonları gibi kurumsal yatırımcılar bu sebeplerle
kriptoparalara yatırım yapmaktadır. Bu çalışma, kriptopara piyasasının toplam piyasa değerindeki artışın
nedenlerini ve kriptoparaların finansal piyasalarda bir yatırım aracı olarak benimsenmesinin gerekçelerini hem
blok zinciri ekosisteminin dinamikleri hem de finansal piyasalar bağlamında ele alacaktır.
Financial markets are platforms that bring together governments, banks, corporations, and individuals seeking
funds with actors who aim to allocate their surplus capital. Prior to 2010, these markets primarily facilitated
the trading of traditional assets such as government bonds, fiat currencies, corporate stocks, commodities, and
real estate. The commencement of Bitcoin trading, the first cryptocurrency, via Mt. Gox Exchange in July 2010
marked the beginning of a new era in financial markets. Subsequently, in August 2015, the listing of Ethereum,
the first altcoin (alternative cryptocurrency) to be traded on exchanges, accelerated the recognition of
cryptocurrencies as investable assets within financial markets. Today, both the number of cryptocurrencies and
the number of exchanges where these assets are traded have increased exponentially; approximately 10,000
cryptocurrencies are currently being traded through more than 250 centralized and over 1,000 decentralized
exchanges. Currently, with a total market capitalization of $3 trillion, cryptocurrencies account for
approximately 1% of the global financial markets.
The primary aim of this study is to analyze the underlying reasons for the adoption of cryptocurrencies as
investment instruments and to examine the value produced by altcoins. Altcoins are defined as digital tokens
issued by projects that employ blockchain technology. While some of these projects develop blockchain-based
solutions for real-world applications, others create blockchain-based alternatives to existing applications. In
addition, certain projects provide technical infrastructure essential for the operation of the blockchain
ecosystem. Altcoins may be bought to support underlying project or with the expectation of future returns. In
this regard, such transactions can be framed within the context of fund transfers and investment relations,
similar to traditional financial assets. Characterized by relatively lower market caps and high volatility,
cryptocurrencies are often favored by investors with a high risk appetite due to their significant return potential.
Beyond their roles as speculative investment instruments, many altcoin projects generate intrinsic value
through various functional utilities within their respective ecosystems. For instance, governance tokens grant
holders voting rights proportional to their stakes, enabling direct participation in project development and
management process. Moreover, certain tokens are used to cover transaction costs (gas fees) required for
operations within their native networks. Last but not least, blockchain projects in the decentralized finance
(DeFi) sector provide opportunities for collateralized lending or interest-bearing yields through their native
digital tokens.
Cryptocurrencies are being traded by market participants seeking to capitalize on their high return potential,
to capture value appreciation within ecosystem, or to benefit from their functional use cases. Both retail
investors and institutional investors – such as large banks and pension funds – invest in cryptocurrencies for
these reasons. This study examines the reasons behind the growth of the total cryptocurrency market
capitalization and the factors driving their acceptance as investment instruments in financial markets,
considering both the dynamics of the blockchain ecosystem and financial market mechanisms.