YORUM OLGUSUNUN DİLSEL TEMELLERİNİN TESPİTİ
İLAHİYAT VE SOSYAL BİLİMLER KİTABI, Prof. Dr. Alparslan Hanzade,Prof. Dr. İbrahim Halil Erdoğan,Prof. Dr. Mehmet Dalkılıç, Editör, Kimlik Yayınları, Kayseri, ss.60-70, 2026
- Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Araştırma Kitabı
- Basım Tarihi: 2026
- Yayınevi: Kimlik Yayınları
- Basıldığı Şehir: Kayseri
- Sayfa Sayıları: ss.60-70
- Editörler: Prof. Dr. Alparslan Hanzade,Prof. Dr. İbrahim Halil Erdoğan,Prof. Dr. Mehmet Dalkılıç, Editör
- Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Yorum olğusu, birçok disipline konu olmasıyla beraber o zellikle hermeno tik disiplini tarafından yoğ un bir şekilde ele alınmaktadır. Hermeno tikçilere ğo re tek ve evrensel bir bilğiden bahsetmek mu mku n değ ildir. Zira her bilği kendisiyle beraber yorum olğusunu da bu nyesinde taşımaktadır. Bununla beraber tefsir, usu l, kela m vb. İ sla mı ilimlere de konu olan yorum olğusu, daha ziya de “te’vı l” kavramıyla karşılanmaktadır. Bu kavram, ğenel anlamıyla İ sla mı ilimlere o zğu kalmış olup bu çalışmada hayatın tu m anlarına da dahil olan yorumlama su reci kastedilmektedir. Birçok yo nden ele alınan yorum olğusu, birden fazla etkene bağ lı olarak ortaya çıkmakta ve her disiplin bu olğuya kendi perspektifinden yaklaşmaktadır. Bu perspektiflerden birini de dilsel bakış açısı teşkil etmektedir. Dolayısıyla yorum olğusuna zemin hazırlayan dilsel fakto rlerin tespiti bu çalışmanın odak noktasını oluşturmaktadır. Bu bağ lamda birden fazla anlama hamli mu mku n kılan; tera du f, iştira k, la zım-ı fa ide, o nvarsayım, uzlaşım, mu balağ a, tenğ ı m vb. dilsel olğular ele alınacak ve bu olğuların birden fazla manayı ortaya çıkarma durumları açıklanarak tahlil edilecektir. Bo ylelikle ku ltu r, bağ lam vb. etkenlerden o nce yorumda esas olan dilsel boyut ortaya koyulmaya çalışılacaktır. Çalışmanın odak noktasını yorum olğusu teşkil ettiğ inden mana olğusu ile ilişkisi sebebiyle modern dilbilim dallarından olan semantik, edimbilim, ğo sterğebilim vb. disiplinlere de atıf yapılacaktır. Çalışmada yorum olğusuna zemin oluşturan dilsel boyut ile sınırlı kalınacaktır. Fakat dilsel boyut; ğramer bağ lamında değ il dilbilim disiplinleri çerçevesinde ele alınacaktır. Bu bağ lamda kelime boyutunda iştira k olğusunun farklı bağ lamlarda farklı anlamlar ihtiva edebilmesi, la zımı fa ide olğusunun lafızların ifade ettiğ i anlam dışında anlamlar ortaya çıkartabildiğ i, o nvarsayımın bu nyesinde zikredilmeyen bilğileri taşıması, tenğ ı m olğusunun farklı anlamsal versiyonları ortaya koyabilmesi vb. u zerinden yorum olğusunun ortaya çıkışının dilsel temellerine ulaşılmaya çalışılacaktır. Sonuç itibariyle modern eleştiri kuramlarından sayılan hermeno tik disiplinin dilbilimsel zemini ele alınacaktır.