Abdulğanî el-Makdisî (ö.600/1203) ve el-Kemâl fî Esmâi’r-Ricâl Adlı Eseri


Kalaç R.

5. Uluslararası GAP Sosyal Bilimler Kongresi, Gaziantep, Türkiye, 3 - 05 Nisan 2020, ss.34-35

  • Basıldığı Şehir: Gaziantep
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.34-35

Özet

Abdulğanî el-Makdisî, 541/1147-600/1203 yılları arasında yaşamış olan önemli simalardan

birisidir. el-Cemmâilî, el-Makdisî, el-Hanbelî, ed-Dımaşkî ve es-Salihî gibi çeşitli nisbelerle

anılan Abdulğanî, Hicri VI. (XII.) asırda Filistin’den Dımaşk’a göç eden Benî Kudâme

ailesinin yetiştirdiği önemli bir muhaddis âlimdir. Rıhle geleneğine büyük önem vererek

İslâm coğrafyasının pek çok bölgesine ilmi seyahatte bulunan ve bu münasebetle döneminin

önde gelen muhaddislerinden hadis öğrenerek hadis hafızı olan Abdulğanî el-Makdisî, elde

ettiği ilmi birikimi sayesinde Hadis ilimlerine büyük bir katkıda bulunmuş ve pek çok eser

telif etmiştir. Bu eserlerinden en meşhuru ise Kütüb-i Sitte ricaline ilişkin olup el-Kemâl fî

Esmâi’r-Rical adını taşımaktadır. el-Kemâl, Kütüb-i Sitte ricalinin hal tercemelerinin hemen

hepsini ihtiva eden ilk çalışmadır ve daha sonra yapılan çalışmalara asıl kaynak teşkil

etmektedir. Esasında Kütüb-i Sitte ricaline dair kaynaklar, hadis ricalinin ana kaynakları

olarak kabul edilmiş ve ricali tanımada en fazla bu eserlere müracaat edilmiştir. Bundan

dolayı Abdulğanî’den sonra Mizzî (ö.742/1341), Zehebî (ö.748/1347) ve İbn Hacer

(ö.852/1449) gibi bazı âlimler bu eser üzerinde zeyl, tehzib, ihtisar ve tashih türünden birçok

çalışma kaleme almışlardır. Bu eserin önemli bir diğer hususu, Kütüb-i Sitte kavramının

kullanımına yöneliktir. Nitekim müellif, eserinde mezkûr kavramı kullanarak

sistemleştirmiştir. Bu tebliğde Abdulğanî’nin ilmi şahsiyeti yanında el-Kemâl fî Esmâi’r-Rical

adlı eserinin tanıtım ve tahlili yapılacaktır.