Türk Halk Müziği Kültüründe Birleştirici Unsur Olarak Hüseyni Dizisi ve Hüseyni Türküler


Kınık M.

Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, cilt.8, ss.455-469, 2011 (Hakemli Üniversite Dergisi)

  • Cilt numarası: 8 Konu: 16
  • Basım Tarihi: 2011
  • Dergi Adı: Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
  • Sayfa Sayıları: ss.455-469

Özet

Toplumları birbirinden ayıran en belirgin özelliklerin başında din, dil, ırk gelmektedir. Bu özelliklerin içinde o toplumun yaşadığı ve var ettiği kültürel unsurlar yer alır. Bu unsurlar içerisinde müzik önemli bir paya sahiptir ve her toplumun kendi kültürlerine özgü müzikleri vardır. Türkiye coğrafyasında ise çeşitli müzik türleri olmakla birlikte ağırlıklı olarak iki ana müzik türünden bahsetmek mümkündür. Bunlar makamsal yapıya sahip, geleneksel Türk klasik müziği ve Türk halk müziğidir. Bu müziklerin makamsal oluşu ise genel müzik kültürü açısından belirleyicidir. Türk toplumunun duygu, estetik ve zevk unsurlarını yansıtan makamsallık diğer toplumlardan müziksel yönden ayrılmada etkilidir. Türk müziği kültürü içerisinde var olan makamlardan bazıları daha ön plandadır. Bunlardan biri olan Hüseyni makamı özellikle geleneksel müzik kültürümüz içersinde daha sık görülür. Arap, Yunan, Azerbaycan gibi toplumlarda da makamsal müzik var olmakla beraber Hüseyni makamı Türkiye coğrafyasındaki gibi sık kullanılmamıştır. Bunun en somut kanıtı; Türk toplumunun geleneksel müzik karakterini yansıtan Hüseyni dizisindeki türkülerin repertuar içerisinde belirgin bir çoğunluğa sahip olmasıdır. Bu durum, Hüseyni makamı dizisinin, Türk toplumunu makamsal müziği kullanan diğer toplumlardan ayırmasının yanında kendi içerisinde de birleştirici bir unsur olma özelliğini gösterir.

Hüseyni makamı dizisinin Türk halk müziği kültüründe birleştirici unsur olma özelliğinin ortaya konulmasının amaçlandığı bu araştırmada Türk müziği makamlarından Hüseyni makamı dizisinin tarihsel süreç içerisindeki yeri ve türkülerde kullanımı ele alınmıştır. Bu kapsamda İlgili alan yazın taraması yapılarak Hüseyni makamı dizisine yönelik teorik ve uygulamaları içeren kaynaklara ulaşılmıştır. Bu kaynakların incelenmesi sonucunda Hüseyni makamı dizisinin Türk halk müziği kültüründe birleştirici unsur olduğu sonucuna ulaşılmıştır.