Kamusal Alanların Parçalı Dönüşümünde Ergonomi ve İklim Direncini Destekleyen Tasarım Kriterlerinin Değerlendirilmesi: Cumhuriyet Meydanı Örneği

Creative Commons License

YUCA N.

Mimarlık Bilimleri ve Uygulamaları Dergisi, cilt.11, sa.1, ss.368-391, 2026 (TRDizin)

Özet

Kent meydanları, tüm kentlilerin erişebilmesi ve sosyalleşebilmesiyle topluluk duygusunun oluşmasında kent için önemli bir yere sahiptir. Günümüzde bu alanların tüm bireyler tarafından kısıtlamasız bir şekilde kullanılamaması, işlevsel ve estetik yönden zayıf olması, ergonomik olmaması, yıpranmış olması veya ihtiyaçları karşılamaması gibi nedenlerden dolayı değişime uğrayarak daha fazla insanın engelsiz bir şekilde kullanabilmesi için yenilenmektedir. Önümüzdeki dönemde ise iklim dirençliliği dikkate alınarak meydanların yeniden tasarımı sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmada önemli bir yere sahip olacağı düşünülmektedir. Bu nedenle çalışmada sürekli yenilenme süreci geçiren Cumhuriyet Meydanı farklı zamanlarda ziyaret edilerek ölçümler gerçekleştirilmiş ve yeniden tasarım ve onarım çalışmalarıyla ortaya konulan durumun ergonomik uygunluğu ve iklim dirençliliği incelenmiştir. Çalışmanın bulgularında yenilenen meydanın ergonomik durumunun ve iklim dirençliliğinin önceki durumuna göre daha iyi olduğu, ancak halen tasarım konusunda bazı eksikliklerin olduğu tespit edilmiştir. Bu doğrultuda ileride yapılacak veya yeniden tasarlanacak meydanların planlanmasında ergonomi, iklim dirençliliği ve sürdürülebilirlik kriterleri kapsamında dikkate alınabilecek öneriler getirilmiştir.
City squares play a vital role in urban life by fostering a sense of community through accessibility and social interaction among all residents. Today, many are being transformed due to limited accessibility, functional and aesthetic weaknesses, poor ergonomics, deterioration, or inability to meet user needs. These transformations aim to make squares more inclusive and accessible for everyone. In the coming years, redesigning squares with a focus on climate resilience is expected to play a key role in achieving the Sustainable Development Goals. This study examined Cumhuriyet Square, which is undergoing a continuous renewal process, through site visits and measurements to evaluate the ergonomic suitability and climate resilience of its redesigned form. Findings indicate that the renovated square exhibits improved ergonomics and climate resilience, although some design deficiencies persist. Recommendations were proposed for future square planning based on ergonomics, climate resilience, and sustainability.