Akademik Veri Yönetim Sistemi
Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, cilt.18, sa.1, ss.1-15, 2026 (Hakemli Dergi)
Ege bölgesi Türkiye’deki 12 düzey-1 bölgesinden biri olup
bölgenin günümüzdeki nüfusu yaklaşık 11 milyon civarındadır. 12 bölge içinde
nüfus açısından İstanbul’dan sonra ikinci sırada yer alan Ege, yüz ölçüm
açısından ise Orta Anadolu ve Akdeniz’den sonra üçüncü sırada gelmektedir. Ülke
genelinde olduğu Ege bölgesinde de son yıllarda demografik yapı hızla
değişmektedir. Bu çalışmanın amacı Ege bölgesinde 2007-2024 yılları arasında nüfus yapısının değişimini
incelemektir. Çalışmada nüfusun yaş-cinsiyet yapısı, ortanca yaş, bağımlılık
oranı, toplam doğurganlık hızı ve net göç hızı gibi demografik yapının
değişmesine doğrudan ya da dolaylı etki eden bazı faktörler incelenmiştir.
Çeşitli değişkenlerin zamansal değişimini inceleyen bu çalışmada nicel yöntem
kullanılmıştır. Yani bu araştırma betimsel bir çalışmadır. 2007-2024 yılları
arasında Ege bölgesinin nüfusu yaklaşık 1,7 milyon artmıştır. Aynı süreçte
bölgede 17 yıllık nüfus artış hızı %18 ve yıllık %1,1 olmuştur. Net göç hızının
sürekli artı değerler aldığı bölgede yıllık nüfus artış hızı düşüktür. Bunun
nedeni bölgede toplam doğurganlık hızının oldukça düşük olmasıdır. Nitekim
bölgede 2007’de 1,69 olan toplam doğurganlık hızı, 2024’e gelindiğinde 1,25’e
inmiştir. Aslında 1,69 değeri de nüfusun kendini yenilemesi için kritik değer
kabul edilen 2,06’nın oldukça altındadır. Ege bölgesinde 17 yılda nüfusun yaş
yapısı hızla değişmiştir. 2007’de toplam nüfus içinde en büyük paya sahip yaş
grubu 25-29 iken 2024’de gelindiğinde bu yaş grubu 40-44 olmuştur. Bölgede 17
yılda çocuk nüfusun toplam nüfustaki payı hızla azalmış, yaşlı nüfusun payı ise
artmıştır. Çalışma çağındaki nüfusun payı ise çok az azalmıştır. Nitekim 17
yılda çocuk nüfusu payı yaklaşık %4, çalışma çağındaki nüfusun payı da %1
azalırken yaşlı nüfusun payı %5 artmıştır. Nüfusun yaş kompoziyonunun değişmesi
nüfus piramitlerinin ve nüfusun bağımlılık oranlarının da değişmesine neden
olmuştur. 2007’de yaklaşık %31 olan genç bağımlılık oranı 2024’te %25’e inmiş
aynı süreçte yaşlı bağımlılık oranı yaklaşık %13’ten %20’ye ve toplam
bağımlılık oranı da %44’ten %45’e çıkmıştır. Ege bölgesinde 2007’de 32
civarında olan ortanca yaş 7 yaş artmış ve 2024’te 39’a çıkmıştır. 2007-2013
arasında bazen düşük bazen yüksek olan cinsiyet oranı ise sonraki süreçte
nüfusun giderek yaşlanması ile sürekli düşük çıkmıştır.