Akademik Veri Yönetim Sistemi
Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, cilt.2, sa.2, ss.204-212, 2026 (TRDizin)
Kef Kalesi, Urartu Krallığı’nın önemli krali kentlerinden biri olup, Bitlis ili Adilcevaz ilçesinin kuzeyinde yer almaktadır. Urartu Kralı Argişti'nin oğlu Rusa tarafından inşa edilen kale, stratejik konumu sayesinde askeri ve ekonomik açıdan büyük bir öneme sahiptir. Kale, Van Gölü ve Erciş-Bitlis arasındaki önemli yol güzergahlarını kontrol edebilecek bir noktada konumlanmıştır. Kalenin mimarisi, Urartu medeniyetinin ileri mühendislik ve mimari yeteneklerini yansıtmaktadır. Yukarı ve aşağı şehir olarak iki ana kısımdan oluşan kale, surlarla çevrilidir ve saray yapısı, topografyayla uyumlu olarak en az üç farklı teras üzerine inşa edilmiştir. Sarayın dört katlı ve yaklaşık 140 odadan oluştuğu tahmin edilmektedir. Sarayın orta salonu, bazalt fil ayakları ile desteklenmiş olup, fresklerle süslenmiş duvarları ile dikkat çekmektedir. Kef Kalesi kazıları, ilk dönem kazılarından yaklaşık 50 yıl sonra 2021 yılında yeniden başlamıştır. İkinci dönem kazı çalışmaları kalenin en yüksek konumunda yer alan saray bölümünde devam etmektedir. Sarayın orta salon ve yukarı salon olarak isimlendirilen odalarında çalışmalar yapılmıştır. Bu odalarda fil ayakları olarak adlandırılan bazalt devasa sütunlar yer almaktadır. Ayrıca orta salonda yer aldığı düşünülen kabartmalı görsel sanat eserleri bu yapının dini özelliklerine vurgu yapmaktadır. Özenli taş işçiliği ile yapılmış bu odaların, sarayın özel odaları olarak planlanmış olabileceğini akla getirmektedir. Urartu yazılı metinlerinin birçoğunda ve aynı zamanda Kef Kalesi’nde tespit edilen taş blokların üzerinde “Aşihusi” yapılarından bahsedilmektedir. Bu anlamda “Aşihusi” yapılarının Kef Kalesi’nin önemli yapılarından biri olabileceği düşünülmektedir. Çalışmada “Aşihusi” yapısı olabilecek alanın ilk değerlendirmeleri verilmektedir.