International Congress on Educational Sciences and Academic Development, Ankara, Türkiye, 27 Şubat - 13 Mart 2026, ss.45-57, (Tam Metin Bildiri)
Bu araştırmanın amacı, ortaokul yedinci sınıf öğrencilerinin yapay zekâ kavramına ilişkin görüşlerini belirlemektir. Çalışma, nitel araştırma yaklaşımlarından fenomenolojik desenle yürütülmüş ve Van ili Muradiye ilçesinde öğrenim gören 10 yedinci sınıf öğrencisi araştırmanın katılımcılarını oluşturmuştur. Veriler, beş açık uçlu sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Bulgular, öğrencilerin yapay zekâ kavramını ağırlıklı olarak bilgisayar, akıllı telefon, internet ve robot gibi teknolojik araçlarla ilişkilendirmişlerdir. Bununla birlikte öğrenme, düşünme ve konuşma gibi insani özellikler atfettiklerini ortaya koymuştur. Öğrencilerin yapay zekâya ilişkin bilgileri başta dersler ve öğretmenler olmak üzere, bilgisayar oyunları, sosyal medya ve filmler gibi farklı kaynaklardan edindikleri belirlenmiştir. Yapay zekânın eğitimde öğrenmeyi kolaylaştırdığı ve derslere destek olduğu düşünülürken, tembelleştirme, araştırma isteğini azaltma ve kişisel verilerin güvenliği gibi olası riskler de dile getirilmiştir. Öğrencilerin bir kısmı yapay zekânın öğretmenlerin yerini alabileceğini savunurken, önemli bir kısmı öğretmen-öğrenci etkileşimi ve duygusal bağın önemine vurgu yaparak bunun mümkün olmadığını ifade etmiştir. Sonuç olarak, öğrencilerin yapay zekâya yönelik algılarının deneyim temelli ve sınırlı olduğu, bu nedenle yapay zekâ okuryazarlığını geliştirmeye yönelik pedagojik düzenlemelere ihtiyaç duyulduğu söylenebilir.