Investigation of the Associations Among Spirituality, Psychological Well-Being, and Caregiver Burden Among Family Caregivers of Hemodialysis Patients
Perspectives in Palliative & Home Care (PPHC), cilt.5, sa.2, ss.209-218, 2026 (Hakemli Dergi)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 5 Sayı: 2
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.29228/pphcjournal.95309
- Dergi Adı: Perspectives in Palliative & Home Care (PPHC)
- Derginin Tarandığı İndeksler: Index Copernicus
- Sayfa Sayıları: ss.209-218
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Giriş/Amaç: Hemodiyaliz hastalarına evde bakım veren aile bireyleri bakım sürecinde önemli fiziksel ve psikososyal güçlüklerle karşılaşmaktadır. Bu araştırmada, aile bakım verenlerinde maneviyat, psikolojik iyi oluş ve bakım yükü arasındaki ilişkilerin incelenmesi ve bakım yükü ile ilişkili faktörlerin incelenmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve analitik tipteki araştırma, bir üniversite hastanesinde hemodiyaliz tedavisi gören hastalara evde bakım veren 223 aile bireyi ile gerçekleştirildi. Veriler Kişisel Bilgi Formu, Manevi Yönelim Ölçeği, Psikolojik İyi Oluş Ölçeği ve Hemodiyaliz Tedavisi Alan Hastada Birincil Bakım Veren Yükü Ölçeği kullanılarak toplandı. Veriler tanımlayıcı istatistikler, korelasyon analizi ve hiyerarşik çoklu doğrusal regresyon analizi ile değerlendirildi. Bulgular: Bakım yükü ile manevi yönelim (r=0.406, p< 0.001) ve psikolojik iyi oluş (r=0.407, p< 0.001) arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulundu. Regresyon analizinde manevi yönelim, sosyodemografik özellikler kontrol edildikten sonra bakım yükü ile anlamlı düzeyde ilişkili kalırken (β = 0.150, p < 0.001), psikolojik iyi oluş bakım yükü ile bağımsız olarak ilişkili değildi (p > 0.05). Yaş, çalışma durumu, bakım verilen kişiyle yakınlık derecesi ve bakım verme süresi bakım yükü ile anlamlı ilişkili bulundu.
Sonuç: Manevi yönelim, hemodiyaliz hastalarına bakım veren aile bireylerinde bakım yükü ile bağımsız olarak ilişkili bulundu. Bakım verenlerin değerlendirilmesinde manevi, psikososyal ve sosyodemografik özelliklerin birlikte ele alınması, risk altındaki bireylerin belirlenmesine ve destekleyici girişimlerin planlanmasına katkı sağlayabilir.
Anahtar Kelimeler: Hemodiyaliz; aile bakım veren; bakım yükü; maneviyat; psikolojik iyi oluş.