Akademik Veri Yönetim Sistemi
Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, cilt.26, sa.1, ss.211-232, 2026 (TRDizin)
Göç hem küresel dönüşümlerin bir sonucu hem de bu dönüşümleri tetikleyen bir unsur olarak özellikle jeopolitik gerilimlerin kesişim noktasında yer alan ülkelerde, ulusal kalkınma stratejilerinin merkezî bir konusu hâline gelmiştir. Bu çalışma, Türkiye'nin göç politikalarının nasıl evrildiğini, Arap Baharı'nın tetiklediği kitlesel göç hareketlerine yanıt olarak hazırlanan 10, 11 ve 12. Beş Yıllık Kalkınma Planları ekseninde incelemektedir. Nitel içerik analizi ve MAXQDA aracılığıyla gerçekleştirilen tematik kodlama yöntemiyle hem düzenli hem de düzensiz göçün kalkınma planlamasında nasıl kavramsallaştırıldığı, yönetildiği ve entegre edildiği analiz edilmektedir. Çalışma, göçün başlangıçta toplumsal bir mesele ya da geçici bir olgu olarak ele alınırken, giderek ulusal güvenlik, sosyoekonomik kalkınma ve uluslararası iş birliğiyle ilişkilendirilen stratejik bir konu olarak çerçevelendiğini ortaya koymaktadır. Bulgular, Türkiye'nin göç yönetiminin tepkisel ve insani temelli bir yaklaşımdan, çok boyutlu ve kurumsallaşmış bir modele doğru evrildiğini göstermektedir. Bu durum, küresel göç yönetimi, entegrasyon ve geri dönüş söylemleriyle de örtüşmektedir. Çalışma, Türkiye’deki göç söyleminin hem iç dinamikler hem de dış baskılar tarafından şekillendirildiğini vurgulamakta; göçün uzun vadeli kalkınma stratejileri bağlamında yönetilmesine ilişkin fırsatlara ve karşılaşılan zorluklara dikkat çekmektedir. Bu yönüyle çalışma, yarı çevre ülkelerde göçün güvenlikleştirilme, kalkınmayla ilişkilendirilme ve yönetişimi üzerine yürütülen daha geniş çaplı tartışmalara katkı sunmaktadır.
Migration, as both a driver and a consequence of global transformations, has become a central issue in national development strategies, especially in countries positioned at the crossroads of geopolitical tensions. This study explores how Türkiye’s migration policies have evolved through the lens of the 10th, 11th, and 12th Five-Year Development Plans, particularly in response to the mass migration movements triggered by the Arab Spring. Utilizing qualitative content analysis and thematic coding via MAXQDA, the paper examines how migration—both regular and irregular—is conceptualized, governed, and integrated into development planning. It reveals a significant policy transformation: migration, once viewed as a social issue or temporary phenomenon, is increasingly framed as a strategic issue linked to national security, socio-economic development, and international cooperation. The findings suggest that Türkiye’s migration governance has shifted from a reactive humanitarian approach to a multidimensional and institutionalized model, reflecting global discourses on migration management, integration, and return. The study emphasizes how migration discourse in Türkiye is shaped by both domestic needs and external pressures and highlights the challenges and opportunities associated with managing migration within long-term development strategies. In this regard, the study seeks to advance scholarly debates concerning the securitization of migration, its articulation with development, and the modalities of governance in semi-peripheral states.