Marmaris ve Milas İlçelerinde Yer Alan Figürlü Kapı Tokmakları ve aynalarından Örnekler


Başak O.

International Online Conference on Economics & Social Sciences 6, Girne, Cyprus (Kktc), 18 - 19 September 2021, pp.31

  • Publication Type: Conference Paper / Summary Text
  • City: Girne
  • Country: Cyprus (Kktc)
  • Page Numbers: pp.31

Abstract

Marmaris ve Milas İlçelerinde Yer Alan Figürlü Kapı Tokmakları ve Aynalardan Örnekler

Çoğunlukla  köçek adı verilen bağlantı halkası ve bir göbek / ayna ile kapıyla bağlantıları sağlanan, dışarıdan gelenlerin hane halkını haberdar etmek ve kapıyı çekme işlevi gören tokmaklar, aynı zamanda kapıların süsleme kompozisyonlarının tamamlanmasına da katkı sağlayan aksamlar arasında yer alırlar.

Çalışmada ki amaç, Marmaris ve Milas ilçeleri özelinde, geleneksel konutlardaki sayıları gün geçtikçe azalan ve bir zamanların en önemli kapı aksamlarından birisi olan tokmaklara dikkatleri çekmektir. Söz konusu ilçelerde; figürlü, geometrik ve stilize edilmiş bitkisel bezemeli tokmaklardan tespit edilen 40 tokmak içerisinde yer alan,  figürlü tokmak ve aynalar arasında seçilen bir grup eser, tanıtılmaya çalışılmıştır. Ekseriyetle pirinç ve bronzdan döküm tekniği kullanılarak yapılmış figürlü tokmak ve aynalardan ağırlıklı grubu 19 adet ile ilk sırayı, sayı ve tip açısından Türkiye’nin genelinde olduğu gibi zengin bir çeşitlilik gösteren bir kadının bilek kısmında kumaştan giysi kolunun ucu görünür şekilde yapılmış el şeklindeki tokmaklar almaktadır. Bu gruptan belirlenen 6 ayrı tipten birer örnek, 1 adet kadın başı /medusa, 1 adet geleneksel Mısır başlıklı insan başı, 3 adet aslan başı, 2 adet kartal şeklindeki aynalık ile 1 adet kuş (güvercin ) biçiminde yapılmış tokmaktan oluşan bir grup tokmak ve ayna, Anadolu’daki benzer bazı örneklerle beraber, örnekler başlığı altında incelenmiştir.*

 

Anahtar kelimeler: kapı, tokmak, gövde, döküm tekniği, bronz.  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



* Çalışmaya veri sağlayarak katkıda bulunan Nurullah Olaş’a teşekkür ederim.