Akademik Veri Yönetim Sistemi
11th International Congress on Architecture and Design, İstanbul, Türkiye, 8 - 09 Kasım 2025, ss.313-321, (Tam Metin Bildiri)
Su, başta insanlar, hayvanlar ve bitkiler dâhil olmak üzere birçok organizmanın yaşamlarını
sürdürebilmeleri için en temel ihtiyaçtır. Suyun varlığı, dünyayı eşsiz kılan ve üzerindeki canlı
hayatın devamını sağlayan önemli bir faktördür. Yaşam için ana unsur olan su, temizlik, gıda,
hijyen, enerji, vb. bir çok amaç için kullanılan bir kaynaktır. Ancak ne yazık ki, günümüzde küresel
ısınma ve iklim değişikliğinin bir sonucu olarak, sıcaklıkların artmasıyla birlikte su kıtlığının da
artacağı öngörülmektedir. Birleşmiş milletlerin sürdürülebilir 17 hedefi içinde doğrudan veya
dolaylı olarak su yer almaktadır. Dolayısıyla yaşamın her alanında su, hayati derece önemli bir
doğal kaynaktır. Suyun şekillendirdiği, kullanıldığı en önemli alanlarından biri de mimaridir.
Mimaride su, mekânın özelliğine göre farklı gereksinimler için kullanılmaktadır. Geçmişten
günümüze bir çok yapı türünde su öğesi; gerek yapı içinde ihtiyaca yönelik gerekse yapı
çevresinde görsel bir unsur olarak yer almaktadır. Suyun mimariyle ilişkisi ele alındığında,
öncelikle su öğesinin mekânın ana işlevini belirleyen temel bir bileşen olduğu yapı örnekleriyle
karşılaşılmaktadır. Bunlar; köprüler, hamamlar, su kanalları, su sarnıçları, yüzme havuzları,
termal yapılar gibi suyun doğrudan kullanıldığı mekânlardır. Yine su, bulunduğu coğrafya ve
iklime bağlı olarak, farklı şekillerde elde edilerek kullanılır. Dolayısıyla su üretiminde ve mimaride
kullanımında bazen çok özel olan yerel çözümler görülmektedir. Bu çalışmada, ülkemizde ve yurt
dışında yer alan, yerele özgü olan ama modern mimaride de geçerli kuralları belirleyen özel
örnekler incelenmiş ve bu özel uygulamaların günümüz iklim değişikliği için çözüm olabileceği
konusu araştırılmıştır. Çalışmanın amacı suyun önemine ve yerelde geçmişte yapılmış başarılı
örneklerin günümüz mimarileri için de uygunluğuna dikkat çekmektir. Çalışma kapsamında hem
literatür taraması, hem de alanda yerinde incelemeler yapılmıştır. Özellikle geçmişte olan ve
bugün terk edilen bazı mimari su sistemlerinin tekrar anımsanması ve günümüz yapılarına ve
yerleşimlerine örnek olması hedeflenmektedir.