Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, cilt.12, sa.1, ss.357-375, 2026 (TRDizin)
Tarih, geçmişten günümüze belki de en çok tartışılan ve hakkında herkesin söyleyecek bir sözü olan alanların başında gelmektedir. Bu durum herkes için farklı bir tarih anlayışının varlığından kaynaklanmaktadır. Medeniyetlerin benliği, hafızası ve kimliği olan tarih bilimi, 19. yüzyılda millet ve devlet sisteminin ortaya çıkışı ve bu sistemin yayılmasıyla beraber okullarda hak ettiği yeri almaya başlamıştır. Özellikle II. Dünya Savaşı’yla beraber önemi daha da artmış ve zihinsel düşünme becerilerinin kazandırılabileceği bir alan olarak görülmüştür. Bu çerçevede problem çözme, yaratıcı düşünme ve empati gibi çağdaş eğitim anlayışı tarih öğretim programına yansımıştır. Yapılan bu çalışma, 2023 ve 2024 yıllarında okutulan ortaöğretim 9. sınıf Tarih ders kitaplarını üniteler bakımından incelenmesini amaçlamaktadır. Çalışmada nitel araştırma metotlarından olan doküman inceleme yöntemi kullanılarak yazılı materyaller analiz edilmiştir. Çalışma materyalini Millî Eğitim Bakanlığı tarafından liselerde okutulmakta olan 9. sınıf Tarih ders kitapları oluşturmaktadır. Araştırma doğrultusunda 2023 ve 2024 9. sınıf Tarih ders kitaplarının ünite yapıları ve kazanımları incelenmiş olup tespit edilen benzerlikler ve farklılıklar sistematik bir şekilde sunulmuştur. Çalışmanın sonucunda, 2023 9. sınıf Tarih ders kitabıyla karşılaştırıldığında 2024 9. sınıf Tarih ders kitabının nicelik bakımından daha sınırlı olsa da içeriğinin derinliği ve kapsamı açısından daha nitelikli bir yapıya sahip olduğu belirlenmiştir. Bunun yanında, 2024 yılı 9. sınıf Tarih ders kitabında benimsenen çağdaş ölçme-değerlendirme yaklaşımlarının; öğrencilerin sürece katılımını, işbirlikçi öğrenme deneyimlerini ve öğrenme sürecini aktif biçimde yönetebilme becerilerini geliştirmeyi hedefleyen yenilikçi bir eğitim anlayışına önem verdiği görülmüştür.
History is perhaps one of the most debated fields from past to present and everyone has something to say about it. This is due to the existence of a different understanding of history for everyone. The science of history, which is the self, memory and identity of civilizations, began to take its rightful place in schools with the emergence of the nation and state system in the 19th century and the spread of this system. Especially with World War II, its importance increased and it was seen as a field where mental thinking skills could be acquired. In this framework, contemporary educational approaches such as problem solving, creative thinking and empathy were reflected in the history curriculum. This study aims to examine the 9th grade History textbooks taught in secondary education in 2023 and 2024 in terms of units. In the study, written materials were analyzed using the document analysis method, which is a qualitative research method. The study material consists of 9th-grade history textbooks used in high schools by the Ministry of National Education. The unit structures and objectives of the 2023 and 2024 9th-grade history textbooks were examined, and the identified similarities and differences were systematically presented. As a result of the study, it was determined that the 2024 9th grade History textbook, although more limited in terms of quantity, has a more qualified structure in terms of depth and scope of its content when compared to the 2023 9th grade History textbook. In addition, it has been observed that the contemporary measurement and evaluation approaches adopted in the 2024 9th grade History textbook give importance to an innovative educational approach that aims to develop students' participation in the process, collaborative learning experiences and their ability to actively manage the learning process.