Akademik Veri Yönetim Sistemi
International Congress on Educational Sciences and Academic Development, Ankara, Türkiye, 27 Şubat - 01 Mart 2026, ss.58-71, (Tam Metin Bildiri)
Bu araştırmanın amacı, fen bilimleri öğretmenlerinin fen eğitiminde yapay zekâ kullanımına ilişkin
görüş ve deneyimlerini derinlemesine incelemektir. Nitel araştırma yönteminin benimsendiği
araştırmada, öğretmenlerin yapay zekâya yönelik algılarını ve bu algılara yükledikleri anlamları ortaya
koymak amacıyla fenomenolojik desen kullanılmıştır. Araştırma, 2025–2026 eğitim-öğretim yılında
Van ilinde görev yapan ve derslerinde yapay zekâ temelli uygulamaları deneyimlemiş yedi fen bilimleri
öğretmeni ile yürütülmüştür. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmış ve
içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Verilerin çözümlenmesi sonucunda, öğretmenlerin yapay
zekâyı insan zekâsını taklit eden, öğrenebilen ve kendini geliştiren bir teknoloji olarak algıladıklarını
göstermektedir. Öğretmenler, yapay zekânın fen öğretiminde özellikle soyut kavramların
somutlaştırılması, görselleştirme, bireysel öğrenmenin desteklenmesi ve öğretim sürecinin
verimliliğinin artırılması açısından önemli katkılar sağladığını ifade etmişlerdir. Bununla birlikte, yapay
zekânın öğrencilerin duygusal ihtiyaçlarını karşılama, yaparak-yaşayarak öğrenme, bilimsel süreç
becerileri ve üst düzey düşünme becerilerinin geliştirilmesi noktasında sınırlı kaldığı vurgulanmıştır.
Öğretmenler ayrıca, yapay zekâ temelli insansı robotların öğretmenlerin rehberlik, rol model olma ve
değer aktarımı gibi insani yönlerini ikame edemeyeceği görüşünde birleşmişlerdir. Sonuç olarak, yapay
zekânın fen eğitiminde öğretmen rehberliğinde kullanıldığında etkili bir destekleyici araç olabileceği
saptanmıştır. Buna karşın yapay zekânın öğretmenlik mesleğinin insani ve duyuşsal boyutlarının yerini
alamayacağı ortaya konulmuştur.