Karakaş Koyunlarında Meme Morfolojisinin Süt Verimine, Sütün Fiziksel Özellikleri ve Kimyasal Bileşenlerine Etkisi

Creative Commons License

DENK H., YILMAZ o.

Van Veterinary Journal, cilt.37, sa.2, ss.166-171, 2026 (TRDizin)

Özet

Bu çalışma, Karakaş koyunlarında meme morfolojisinin süt verimi, meme ölçüleri ile sütün fiziksel özellikleri ve kimyasal bileşimi üzerindeki potansiyel etkilerinin değerlendirilmesi amacıyla yapıldı. Çalışmanın materyalini 50 baş Karakaş koyunu oluşturmuştur. Karakaş koyunlarında 4 farklı meme tipi tanımlanmıştır. Meme tipinin laktasyon süt verimi üzerindeki etkisinin önemsiz, meme genişliği hariç tüm meme ölçüleri üzerindeki etkisinin önemli, hem sütün fiziksel özelliklerine hem de sütün kimyasal bileşenlerine etkisinin önemsiz olduğu belirlenmiştir. Laktasyon süt verimi ile meme çevresi, derinliği, genişliği, meme başı-yer arası uzaklık, sağ meme başı uzunluğu, sol meme başı uzunluğu, sağ meme başı çapı ve sol meme başı çapı arasındaki fenotipik korelasyon katsayılarının negatif ve düşük (r=-0.01 ile -0.22), ayrıca laktasyon süt verimi ile süt proteini, yağsız kuru madde ve laktoz arasındaki korelasyon katsayılarının negatif ve düşük (r=-0.09 ile -0.14) olduğu saptanmıştır. Laktasyon süt verimi ile süt yağı ve meme başları arası uzaklığı arasındaki korelasyon katsayılarının ise pozitif ve düşük (r=0.01 ile 0.17) olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, Karakaş koyunlarında meme tipinin laktasyon süt verimi ile sütün fiziksel özellikleri ve kimyasal bileşenleri üzerine etkisinin önemsiz olduğu, buna karşılık meme genişliği hariç tüm meme ölçümleri üzerinde anlamlı düzeyde etkili olduğu belirlenmiştir. Ayrıca laktasyon süt verimi ile meme ölçüleri ve sütün kimyasal bileşenleri arasında anlamlı bir korelasyon bulunmadığı tespit edilmiştir.
The aim of this study was to evaluate the potential effects of udder morphology on milk yield, udder measurements, and the physical characteristics and chemical composition of milk in Karakaş ewes. Animal material consisted of 50 Karakaş ewes. Four different udder types have been identified in ewes. The effect of udder type on lactation milk yield was insignificant. The effect of udder type on all udder measurements were significant, except udder width. The effect of udder type on both physical traits and chemical components of milk was insignificant. The phenotypic correlation coefficients between lactation milk yield and udder circumference, depth, width, teat-to-ground distance, right teat length, left teat length, right teat diameter, and left teat diameter were found to be negative and low (r=-0.01 to -0.22), and the correlation coefficients between lactation milk yield and milk protein, non-fat solids, and lactose were also found to be negative and low(r=-0.09 to -0.14). On the other hand, the correlation coefficients between lactation milk yield, milk fat, and distance between teat were found to be positive and low (r=0.01 to 0.17). In conclusion, it was determined that the effect of udder type in Karakaş ewes on lactation milk yield, as well as on the physical characteristics and chemical components of milk, was insignificant; however, it had a significant effect on all udder measurements except for udder width. Additionally, no significant correlations were detected between lactation milk yield and udder measurements or the chemical components of milk.