Hastaların Gözüyle ERAS: Nitel Çalışma

Creative Commons License

ERBAŞ D. H., Azizoğlu H.

Türkiye Klinikleri Sağlık Bilimleri Dergisi, cilt.11, sa.2, ss.655-665, 2026 (TRDizin)

Özet

Amaç: Bu araştırmanın amacı, cerrahi girişim geçirmiş hasta ların “Enhanced Recovery After Surgery (ERAS)” protokollerine dair bilgi düzeylerini ve mevcut uygulamalara ilişkin deneyimlerini hasta bakış açısıyla değerlendirmektir. Gelişmiş iyileşme yaklaşımı olarak tanımlanan ERAS protokolleri, cerrahi sonrası iyileşmeyi hızlandır maya yönelik kanıta dayalı uygulamalardan oluşmaktadır. Ancak bu protokollerin etkinliği, yalnızca sağlık profesyonellerinin değil, aynı zamanda hastaların bilgi düzeyi ve katılımıyla da yakından ilişkilidir. Gereç ve Yöntemler: Çalışma, nitel araştırma desenlerinden fenome nolojik yaklaşım doğrultusunda yürütülmüştür. Mart-Nisan 2025 ta rihleri arasında, ölçüt örnekleme yöntemiyle belirlenen ve geleneksel yöntemle cerrahi girişim geçirmiş hastalara yapıldı. Veri doygunluğuna 15 hasta ile ulaşıldı. Araştırmacılar tarafından oluşturulan yarı yapı landırılmış görüşme formu aracılığıyla bireysel derinlemesine görüş meler yapılmıştır. Elde edilen veriler, Braun ve Clarke’ın tematik analiz yöntemiyle ve MAXQDA yazılımı kullanılarak analiz edilmiştir. Ça lışma, 32 maddelik COREQ kriterlerine uygun olarak raporlanmıştır. Bulgular: Veri analizi sonucunda, “Konforun Bozulmasına Neden Olan Fizyolojik Durumlar” ve “ERAS Uygulamalarının Hastaya Yan sımaları” olarak 2 ana tema belirlenmiştir. Katılımcıların büyük ço ğunluğunun, ERAS protokolleri hakkında bilgi sahibi olmadığı; beslenme, erken mobilizasyon ve hijyen gibi konularda çelişkili uygu lamalar sergilediği belirlenmiştir. Bu durumun, kurumda protokollerin sistematik olarak uygulanmamasından kaynaklandığı anlaşılmıştır. Sonuç: Elde edilen bulgular, hasta eğitiminin yetersiz olmasının kaygı, belirsizlik ve düşük konfor düzeyine neden olduğunu göstermektedir. Bu nedenle hasta merkezli, yapılandırılmış ve multidisipliner ERAS uygulamalarının yaygınlaştırılması önerilmektedir.
Objective: The aim of this study is to evaluate the knowledge levels and experiences of patients who have undergone sur gical procedures regarding Enhanced Recovery After Surgery (ERAS) protocols from the patient’s perspective. Defined as an advanced re covery approach, ERAS protocols consist of evidence-based practices designed to accelerate postoperative recovery. However, the effective ness of these protocols is closely related not only to healthcare profes sionals but also to patients’ awareness and participation. Material and Methods: This study was conducted using a phenomenological design, one of the qualitative research approaches. Between March and April 2025, in-depth individual interviews were conducted with patients who underwent surgical procedures using traditional methods and were se lected through criterion sampling. Data saturation was reached with 15 participants. Data were collected using a semi-structured interview form developed by the researchers and analyzed using Braun and Clarke’s thematic analysis method with the aid of MAXQDA software. The study was reported in accordance with the 32-item COREQ checklist. Results: Thematic analysis revealed 2 main themes: “Physiological Conditions Disrupting Comfort” and “Reflections of ERAS Practices on the Patient”. Most participants had no prior knowledge of ERAS protocols and exhibited inconsistent practices related to nutrition, early mobilization, and hygiene. This situation was understood to result from the lack of systematic implementation of the protocols within the in stitution. Conclusion: The findings indicate that inadequate patient ed ucation leads to anxiety, uncertainty, and low levels of comfort. Therefore, the widespread implementation of structured, patient-cen tered, and multidisciplinary ERAS practices is recommended.