AMPELOGRAFİDEN DİJİTAL AMPELOGRAFA: HASSAS BAĞCILIKTA CNN YAKLAŞIMLARI


Creative Commons License

Doğan A., Güzel D. U.

EGE 14th INTERNATIONAL CONFERENCE ON APPLIED SCIENCES, İzmir, Türkiye, 23 Aralık 2025 - 29 Ocak 2026, cilt.2, sa.1, ss.923-939, (Tam Metin Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Cilt numarası: 2
  • Basıldığı Şehir: İzmir
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.923-939
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
  • Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bağcılık, küresel tarım ekonomisinin en önemli sektörlerinden biri olmasının yanı sıra, kültürel miras ve coğrafi kimliğin de taşıyıcısıdır. Üzüm çeşitlerinin doğru ve güvenilir sınıflandırılması, menşe sertifikasyonu, tüketici güveni ve tarımsal sürdürülebilirlik açısından kritik öneme sahiptir. Geleneksel ampelografi, yaprak morfolojisi ve salkım yapısı gibi fenotipik özelliklerin uzmanlarca görsel incelenmesine dayanmakla birlikte, öznellik, fenotipik plastisite ve ölçeklenebilirlik sorunları nedeniyle modern bağcılığın ihtiyaçlarını karşılamakta yetersiz kalmaktadır. Hassas Bağcılık paradigması, veri odaklı ve otomatik yöntemlerle bağ yönetimini dönüştürürken, Evrişimsel Sinir Ağları (CNN’ler) bu dönüşümün en güçlü katalizörü olmuştur. Bu derleme, CNN tabanlı dijital ampelografi yaklaşımlarını sistematik olarak incelemekte; kullanılan veri setlerini, model mimarilerini, performans metriklerini ve karşılaşılan temel zorlukları değerlendirmektedir. Çalışma, araştırmacılara ve sektör profesyonellerine, geleneksel bilgelik ile yapay zekânın gücünü birleştiren yeni nesil bağcılık sistemlerinin bilimsel temelini ve gelecekteki araştırma yönelimlerini sunmaktadır.

Viticulture is not only a cornerstone of the global agricultural economy but also a bearer of cultural heritage and geographical identity. Reliable identification and classification of grapevine cultivars are essential for origin certification, consumer trust, and agricultural sustainability. Traditional ampelography, based on visual inspection of leaf morphology and cluster traits, has long served this purpose; however, its subjectivity, phenotypic plasticity, and limited scalability restrict its applicability in modern viticulture. Precision Viticulture (PV) introduces data-driven and automated vineyard management, with Convolutional Neural Networks (CNNs) emerging as the most powerful catalyst of this transformation. This review systematically examines CNN-based digital ampelography approaches, analyzing datasets, model architectures, performance metrics, and major challenges such as data imbalance and domain adaptation. The study provides researchers and industry professionals with a scientific roadmap for integrating traditional expertise with artificial intelligence, shaping the future of viticulture through scalable, accurate, and explainable digital systems.