DETERMINATION OF GROSS HYDRAULIC ENERGY POTENTIAL OF AN ANCIENT WATER MILL LOCATED AT SATI VILLAGE-DIYARBAKIR


Aykaç Z. , Toprak Z. F.

5th International Engineering and Natural Sciences Conference (IENSC 2020), Diyarbakır, Türkiye, 5 - 06 Kasım 2020, ss.216-226

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Diyarbakır
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.216-226

Özet

Bilindiği üzere en temiz ve çevre ile en barışık, yenilenebilir ve ham madde tüketmeyen enerji kaynaklarının başında hidrolik enerji gelmektedir. Hidrolik enerji, teknik açıdan yararlanılabilir, yenilenebilir, temiz, çevresel etkileri az, ucuz ve tamamıyla yerli bir enerji kaynağı olması bakımından ülkemiz açısından çok önemli olduğu söylenebilir. Günümüzde, özellikle dağlık bölgelerde iletim hatlarının tesis bedelini azaltmak ve bu iletim tesislerinde enerji kayıplarını azaltmak amacıyla mini HES’ler ülkemizde ve dünyada gün geçtikçe yaygınlaşmaktadır. Ülkemizde enerji ve yenilenebilir enerji hakkındaki mevzuatın AB müktesebatına bağlı olarak değişmesi çok küçük su kaynaklarının da araştırılmasına ve değerlendirilmesine fırsat tanımaktadır. Bu çalışma kapsamında, güncel literatürün de ışığında Diyarbakır ilindeki tarihi su değirmenlerine yönelik bir saha çalışması yapılmış ve örnek bir tarihi su değirmeninin hidrolik ve hidrolojik verileri esas alınarak brüt enerji potansiyeli hesaplanmıştır. Bunun için önce açık kanal akımının debisi hesaplanmıştır. Literatürde açık kanal akımlarının hız/debi ölçümü genellikle “Hız alan yöntemi”, “Anahtar eğrisi yöntemi”, “Manning denklemi”, “Su yüzü hızı” ve “Entropi yöntemi” gibi yöntemlerle önce debi hesaplanır. Daha sonra belirlenen debi ve net düşü yüksekliğine bağlı olarak brüt enerji hesaplanır. Brüt enerji hesaplanmasında ise yaygın olarak Tek Nokta (Single-Point, SP), Çift Nokta (Double-Point, DP), Alt Dreanaj (Sub-Drainage, SD) ve Enerji Ağacı (Energy Tree, ET) gibi yöntemler kullanılmaktadır. Bu çalışma kapsamında hız/debi hız-alan yöntemi; brüt enerji hesabı için de Tek Nokta (Single-Point, SP) yöntemi kullanılmıştır. Örnek olarak seçilen Diyarbakır-Merkez-Satı Köyü değirmeninin teknik hidrolik gücü 6.1 kW'lık enerji elde edilmiştir.

As it is well known, hydraulic energy is one of the cleanest and most environmentally friendly, renewable energy sources that do not consume raw materials. It can be said that hydraulic energy is vital for our country in terms of being a technically usable, renewable, clean, low environmental impact, cheap, and completely domestic energy source. Today, mini HEPPs are becoming widespread day by day in our country and in the world in order to reduce the cost of transmission lines particularly in mountainous regions and to reduce energy losses in transmission systems. Changing the legislation on energy and renewable energy in our country in line with the EU policy provides an opportunity to research and evaluate very small water resources. Within the scope of this study, a field study was conducted on historical water mills in Diyarbakir in the light of the current literature and the gross energy potential of a sample historical water mill was calculated based on the hydraulic and hydrological data. For the aim, the flow rate of the open channel flow has been calculated first. In the literature, the velocity / flow rate measurement of open channel flows is usually calculated first by methods such as "Speed field method", "Key curve method", "Manning equation", "Water surface velocity", and "Entropy method". Then, the gross energy is calculated depending on the determined flow rate and net head height. Methods such as Single-Point (SP), Double-Point (DP), Sub-Drainage (SD), and Energy Tree (ET) are widely used in the calculation of gross hydraulic energy. In this study, velocity/flow and gross energy calculations velocity-area and Single Point (SP) methods have been used respectively. The technical hydraulic power of the Diyarbakir- Sati Village mill selected as an example has been calculated as 6.1 kW.