Lise Öğrencilerinin E-Hastalıklarla İlgili Eğilim ve Görüşlerinin Değerlendirilmesi

BOZKURT R., Görmez E.

Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, sa.2, ss.755-774, 2026 (TRDizin)

Özet

Amaç: Bu araştırmanın temel amacı, lise öğrencilerinin selfitis, cheesepodding, photolurking, FoMO (kaçırma korkusu) ve Facebook depresyonu gibi dijital temelli e-hastalıklara yönelik eğilimlerini ve bu hastalıklar hakkındaki bilgi düzeylerini belirlemektir. Yöntem: Çalışmada karma araştırma yöntemi benimsenmiştir. Araştırmanın örneklemini, Van ilinin Çaldıran ilçesindeki üç farklı lise türünde (Anadolu, Meslek ve İmam Hatip liseleri) öğrenim gören 480 öğrenci oluşturmuştur. Örneklem seçiminde, farklı görüş ve durumların ortaya konulmasını sağlamak amacıyla maksimum çeşitlilik örneklemeden yararlanılmıştır. Nicel veriler “E-Hastalık Eğilimi Belirleme Anketi” aracılığıyla, nitel veriler ise yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Nicel veriler SPSS 23 programı, nitel veriler ise MAXQDA 24 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Elde edilen bulgularda Anadolu, Meslek ve İmam Hatip liselerinde öğrenim gören kız ve erkek öğrencilerin selfitis, cheesepodding, photolurking, FoMO (kaçırma korkusu) ve Facebook depresyonu’na düşük düzeyli eğilim gösterdikleri ve düşük düzeyli de olsa bilgi sahibi oldukları bulunmuştur. Sonuç: Elde edilen veriler bütüncül bir biçimde değerlendirildiğinde, lise öğrencilerinin genel olarak e-hastalıklara yönelik düşük düzeyde eğilim gösterdikleri, ancak bu hastalıklar hakkında belirli bir bilgi düzeyine sahip oldukları sonucuna ulaşılmıştır.
Purpose: The primary aim of this study is to determine high school students’ tendencies toward digitally based e-disorders such as selfitis, cheesepodding, photolurking, FoMO (fear of missing out), and Facebook depression, as well as their levels of knowledge regarding these conditions. Method: A mixed-method research design was employed in the study. The sample consisted of 480 students enrolled in three different types of high schools (Anatolian, Vocational, and Imam Hatip high schools) located in the Çaldıran district of Van province. Maximum variation sampling was utilized to ensure the inclusion of diverse perspectives and conditions. Quantitative data were collected through the “E-Disorder Tendency Determination Questionnaire,” while qualitative data were obtained via a semi-structured interview form. Quantitative data were analyzed using SPSS 23, and qualitative data were analyzed using MAXQDA 24. Findings: The findings revealed that both female and male students attending Anatolian, Vocational, and Imam Hatip high schools exhibited low levels of tendency toward selfitis, cheesepodding, photolurking, FoMO (fear of missing out), and Facebook depression. Additionally, it was found that students possessed a low, yet existing, level of knowledge about these conditions. Conclusion: When the data are evaluated holistically, it can be concluded that high school students generally demonstrate low levels of tendency toward e-disorders; however, they possess a certain level of awareness regarding these conditions.