Sason-Kozluk/ta Konuşulan Arapçanın Kelime ve Cümle Yapıları Üzerine


Creative Commons License

Çıkar M. Ş. , Timurtaş A.

Uluslararası Türkoloji Sempozyumu, Van, Turkey, 26 - 28 September 2019, vol.1, no.1, pp.562-571

  • Publication Type: Conference Paper / Full Text
  • Volume: 1
  • City: Van
  • Country: Turkey
  • Page Numbers: pp.562-571

Abstract

Türkiye’de, resmi dil olan Türkçe’nin yanı sıra, daha çok günlük hayatta konuşulan başka dil ve lehçeler de vardır. Günümüzde Batman iline bağlı Kozluk, Sason ve Hasankeyf ilçelerinde de resmi dil Türkçe’nin yanı sıra konuşulan bir Arapça lehçenin varlığı da bilinmektedir.

Tarihi ve coğrafi olarak birbirine bağlı Kozluk ve Sason’da konuşulan Arapça’nın Türkiye’deki diğer Arapça lehçelerinden farklı kullanımları vardır. Garzan bölgesi olarak da bilenen ve Muş ilinin bazı yerleşim yerlerini de barındıran bu bölgede gerek fonetik ve gerekse gramer açısından kendine has özelliklere sahip sözlü bir lehçeden söz edebiliriz. Biz de bu çalışmamızda, bu iki ilçemize ait bazı sözlü edebiyata ait verileri toplayarak üst dil olan fasih Arapça’dan farklı kullanımlarını sebepleriyle birlikte ortaya koymaya çalışacağız.

Bu çalışmada bizzat aktarıcıdan aldığımız ceviz ve söğüt ağacı hikayesini konuşulan şekliyle aktarıp, hem cümle yapısı hem de kullanılan kelimelerin kökenleri ve etkilendikleri diller açısından ele alacağız.

Anahtar Kelimeler: Kozluk, Sason, Arapça lehçesi, Türkçe, Garzan.