İnflamatuar Dermatozlarda Nöroimmün Biyobelirteçler: Biyolojik Tedaviye Yanıtın Tahmin Edilmesinde Yeni Perspektifler

Keskin S.

1. Uluslararası Doğa ve Uygulamalı Bilimler Kongresi (VINAS), Van, Türkiye, 19 - 20 Ekim 2026, ss.1, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Van
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.1
  • Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Özet:

Amaç: Psoriasis ve atopik dermatit, immünolojik düzensizliklerin yanı sıra nöroendokrin stres yanıtları ve kutanöz nöroimmün etkileşimlerle karakterize edilen kronik inflamatuvar deri hastalıklarıdır. Biyolojik tedavilerde gözlenen bireysel yanıt farklılıkları, tedavi etkinliğini öngörebilecek yeni biyobelirteçlerin belirlenmesini gerekli kılmaktadır. Bu çalışma, nöroimmün biyobelirteçlerin biyolojik tedavi yanıtının öngörülmesindeki potansiyelini psikodermatolojik bir perspektiften değerlendirmeyi amaçlamaktadır.

Yöntem: Psoriasis ve atopik dermatitte nöroimmün sinyalizasyon, psikolojik stres, nöropeptidler ve biyolojik tedavi yanıtı arasındaki ilişkiler, güncel literatür ile mekanistik ve klinik bulgular çerçevesinde ele alınarak değerlendirilmektedir.

Bulgular: Substance P, kalsitonin geniyle ilişkili peptid (CGRP), sinir büyüme faktörü (NGF), beyin kaynaklı nörotrofik faktör (BDNF) ve interlökin-31 (IL-31), kutanöz nöroimmün iletişimde rol oynayan önemli moleküllerdir. Bu mediyatörler duyusal sinir aktivasyonu, keratinosit–immün hücre etkileşimleri, kaşıntı ve inflamatuvar yanıtlarla farklı düzeylerde ilişkilendirilmektedir. IL-17/IL-23 ve IL-4/IL-13 sinyal yollarını hedefleyen biyolojik tedaviler, inflamatuvar aktivitenin baskılanmasının yanı sıra bazı nöroimmün süreçleri dolaylı olarak da etkileyebilmektedir. Bununla birlikte, söz konusu biyobelirteçlerin tedavi öncesi düzeylerinin klinik yanıtı bağımsız olarak öngörme kapasitesine ilişkin kanıtlar sınırlı ve heterojendir. Hastalık şiddeti, psikolojik stres, kaşıntı ve yaşam kalitesinin birlikte değerlendirilmesi, biyobelirteçlerin klinik anlamlılığını güçlendirebilir.

Sonuç: Nöroimmün biyobelirteçler, inflamatuvar dermatozlarda biyolojik tedavi yanıtının kişiselleştirilmesi açısından umut vadeden araştırma hedefleridir. Ancak klinik kullanıma geçiş için standartlaştırılmış ölçüm yöntemlerine, prospektif çalışmalara ve bağımsız doğrulama kohortlarına ihtiyaç vardır.

 

Anahtar Kelimeler: Psikodermatoloji, psoriasis, atopik dermatit, nöroimmün biyobelirteçler, biyolojik tedavi, kişiselleştirilmiş tıp

Abstract:

Objective: Psoriasis and atopic dermatitis are chronic inflammatory skin diseases characterized by immune dysregulation, neuroendocrine stress responses, and cutaneous neuroimmune interactions. Interindividual differences in biologic therapy responses highlight the need for predictive biomarkers. This study evaluates the potential of neuroimmune biomarkers to predict biologic treatment response from a psychodermatological perspective.

Methods: Current literature addressing neuroimmune signaling, psychological stress, neuropeptides, and responses to biologic therapies in psoriasis and atopic dermatitis was evaluated in the context of mechanistic and clinical findings.

Results: Substance P, calcitonin gene-related peptide (CGRP), nerve growth factor (NGF), brain-derived neurotrophic factor (BDNF), and interleukin-31 (IL-31) are key mediators of cutaneous neuroimmune communication. They are associated to varying degrees with sensory nerve activation, keratinocyte–immune cell interactions, pruritus, and inflammatory responses. Biologic therapies targeting IL-17/IL-23 and IL-4/IL-13 signaling pathways may indirectly influence certain neuroimmune processes in addition to suppressing inflammation. However, evidence regarding the independent predictive value of pretreatment biomarker levels remains limited and heterogeneous. Assessing disease severity, psychological stress, pruritus, and quality of life together may improve clinical interpretation.

Conclusion: Neuroimmune biomarkers are promising research targets for personalizing biologic therapy in inflammatory dermatoses. Clinical implementation requires standardized assays, prospective studies, and independent validation cohorts.

Keywords: Psychodermatology, psoriasis, atopic dermatitis, neuroimmune biomarkers, biologic therapy, precision medicine