Şâz Kırâat


Öksüz A. H.

IV. International Social Research and Behavioral Sciences Symposium, Antalya, Türkiye, 19 - 21 Ekim 2019, cilt.1, ss.111

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Cilt numarası: 1
  • Basıldığı Şehir: Antalya
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.111

Özet

Kur’ân’ın yazılması, Mushaf haline getirilmesi, harekelenmesi ve noktalanması ile oluşan kırâat ilminin tarihi seyri, Kur’ân’ı Kerim’i daha iyi anlama çabaları ile daha da olgunlaşma sağlamıştır. Kur’ân’ı Kerim kırâatleri içerisinde sahih olanların yanında şâz olan kırâatler de mevcuttur. Sahih olarak kabul edilen kırâatlerin şartları; sahih bir sened ile nakledilen, Hz. Osman Mushaf’ına ve Arap dili gramerine uygun olan kırâatler olarak İslam âlimleri tarafından belirlenmiştir. Bu şartlara uymayan kırâatler ise şâz olarak kabul edilmiştir. Şâz Kırâat; senedi sahih olmayan veya sahih kırâat şartlarından herhangi birini taşımayan kırâatlere denilmektedir. Tarih boyunca İslam âlimleri çeşitli alanlarda sahih kırâatlerle birlikte şâz kıraatlerden de faydalanmışlardır. Kırâat ilmi alanında eser veren âlimler, eserlerinde şâz kırâatler için de bir bölüm ayırmışlar ve konuyu incelemişlerdir. Bunun yanında, müstakil olarak şâz kırâatler ile ilgili yazılmış eserler de mevcuttur. Bu eserler içerisinde şâz kırâatlerden makbul olanlar ile olmayanlar ayrılmış ve İslami ilimler için faydası olabilecek olan kıraatler beyan edilmiştir. Şâz kırâatler, bazen sahih olan kırâatte yer alan anlamı açıklayıcı olarak, bazen Arap dili konuları için delil olarak, bazen de fıkıh alanındaki bazı konular için katkı sağlamak amacı ile kullanılmışlardır. Şâz kırâatlerin sahih kırâatlerin yanında bilinmesi gereken önemli bir konu olduğu âlimler tarafından kabul edilmiştir. Bu nedenle şâz kırâatler, kırâat ilmi ve İslami ilimler açısından önemli ve bilinmesi gereken bir konudur. Şâz kırâatler, İslam alimleri tarafından çeşitli konularda dayanak olarak kullanılmış, İslami ilimler için önemli bir yere sahip olan, haklarında farklı çalışmalar ve eserler olan kırâat ilminin önemli parçalarından biridir. Bu çalışmamızda, kırâatlerin kabul edilme şartları, kırâatlerin genel tasnifi ile ilgili bilgi verdik. Daha sonra şâz kırâatler hakkında genel bir bilgi, kırâat ilmi içerisinde nasıl oluştuğu, tarihi seyri, çeşitleri, hükmü ve okuyuşları şâz kabul edilen imamlar ile ilgili bilgi aktarmaya çalıştık. Anahtar Kelimeler: Kur’ân, Kırâat, Şâz, Şâz Kırâat