Peynir Turizmi Temelli Kültür Rotaları Oluşturulmasına Yönelik Bir Araştırma: Van Otlu Peynir Örneği


Creative Commons License

Cihangir E., Demirhan Ö.

Türk Coğrafya Dergisi, vol.75, pp.139-162, 2020 (Peer-Reviewed Journal)

  • Publication Type: Article / Article
  • Volume: 75
  • Publication Date: 2020
  • Doi Number: 10.17211/tcd.834251
  • Journal Name: Türk Coğrafya Dergisi
  • Journal Indexes: TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Page Numbers: pp.139-162
  • Van Yüzüncü Yıl University Affiliated: Yes

Abstract

Van and its surrounding area have rich historical and cultural assets as well as unique nature. All of which have a wide range of tourism potential for the tourists who wish to experience a wide range of alternative tourism activities. This study aims to raise awareness amongst the tourism sector stakeholders, which might later turn  into the establishment of cheese farms in Van’s countryside where Van “otlu” (Herby) cheese has a touristic product potential, so that cheese production can be experienced by the domestic and international tourists who wish to experience new alternative tourism activities. To investigate the story behind the cheese production, a preliminary field study was conducted in four different districts of Van. In the study, the researchers also used the non-participant observation technique to observe the cheese-making process and to gather information about the working and living conditions of the individuals involved in cheese making. Besides, during the field study, data were collected about the production process and the details of the cheese-making process by asking the participants various questions. Another main dimension of the research was the focus group interviews conducted with the volunteer tour agencies (chartered by Van TÜRSAB). Employing this method, it is provided to determine the routes which allow those to experience the making process of Van “otlu” Cheese from earlier to the later stages. In the study, five different agencies and three tour guidance’s’ opinions as well as two NGOs’ opinions were benefited. The agencies’ opinions and the outcomes of the field studies were synthesized with aim of creating potential cheese tourism routes. At this stage, maps for routes including cheese production experience were drawn through Google maps. As for the marketing of Van “otlu” cheese as a touristic product, it is seen that there is no collective mind yet and there are problems that need to be solved. However, it was observed that both the expert opinions in the focus group discussions and the producers in the field studies were seriously keen on this point. It has been considered that soon, the tourism stakeholders and especially the investors expected to be marketing the Van “otlu” cheese as a touristic product, as it has been seen in the best cases (e.g. Holland, Germany, France).

Doğu Anadolu Bölgesinde yer alan Van İli, farklı deneyimler yaşamak isteyen turistler için eşsiz doğası, zengin tarihi ve kültürel varlıkları ile alternatif turizm potansiyeline sahip bir kenttir. Bu çalışmanın amacı, Van otlu peynirinin hikayesinin turistik bir ürün olarak pazarlanabilmesi için peynir üretiminin deneyimlenebileceği ve peynir tadımının yapılabileceği peynir çiftliklerinin kurulması ve önerilen peynir çiftliklerine planlanacak tematik kültür rotalarında yer verilebilmesi için turizm sektörü paydaşlarında farkındalık yaratmaktır. Araştırma kapsamında, Van kırsalında üretilen Van otlu peynir üretim sürecinin araştırılması ve üretim süreci arkasında yer alan hikâyenin ortaya konabilmesi için Van’ın dört farklı ilçesinde ön saha çalışması yapılmıştır. Çalışmada peynir yapım sürecini gözlemlemek ve yerel üreticilerin (köylülerin) yaşam koşullarına yönelik bilgi sahibi olmak amacıyla katılımcı olmayan gözlem tekniği kullanılmıştır. Ön saha çalışması sırasında yerel üreticilere sorular yöneltilerek peynir yapım sürecine yönelik ayrıntılı veriler toplanması sağlanmıştır. Araştırmanın ana amacına yönelik boyutunda ise, Van TÜRSAB Bölgesi üyesi olan gönüllü tur acente işletmecileri ve ŞURA üyesi tur rehberleri ile yüz yüze görüşmeler yürütülerek Van otlu peyniri üretim sürecinin deneyimlenmesine yönelik oluşturulabilecek rotaların belirlenmesi sağlanmıştır. Görüşmelerde 5 üye acente ve 3 tur rehberinin görüşleri alınmıştır. Bu görüşler ve araştırmacıların Van ilinde yapmış oldukları saha çalışmaları sonucunda elde etmiş oldukları veriler sentezlenerek Google haritalar aracılığıyla potansiyel peynir turizm rotaları oluşturulmuştur. Araştırma sürecinde Van otlu peynirinin turistik bir ürün olarak pazarlanması noktasında henüz kolektif bir bilincin oluşmadığı ve çözülmesi gereken sorunlar olduğu görülmüştür. Bununla birlikte hem yüz yüze görüşmelerde alınan uzman görüşleri hem de saha çalışmalarında yerel üreticilerin bu noktada oldukça istekli oldukları gözlenmiştir. Yakın gelecekte turizm paydaşları ve özellikle yatırımcıların iyi uygulama örneklerinde görüldüğü üzere Van otlu peynirinin hikâyesini turistik ürün olarak pazarlamaları beklenmektedir.