Deneysel Diyabet Oluşturulmuş Ratlarda Kolajenin Musculi Lumbales Profundi Üzerine Etkisinin Geometrik Morfometrik Değerlendirmesi
Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Veteriner Dergisi, cilt.40, sa.2, ss.152-158, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 40 Sayı: 2
- Basım Tarihi: 2026
- Dergi Adı: Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Veteriner Dergisi
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.152-158
- Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Çalışmada, kolajenin; 16 diyabetik erkek sıçanın musculi lumbales profundi (derin bel kasları) üzerindeki etkisi değerlendirilmiştir. Örnekler üstten fotoğraflanmış ve her görüntü üzerinde on adet işaretleme noktası (landmark) belirlenmiştir. Temel bileşenler analizi (PCA) ve ayırıcı (diskriminant) fonksiyon analizi (DFA) dahil olmak üzere istatistiksel analizler, MorphoJ yazılımı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Analiz sonucunda 15 temel bileşen (PC) elde edilmiş; bunlardan ilk üçü toplam şekil varyansının %72.663'ünü açıklamıştır. Diyabetik sıçanlarda, ayırıcı fonksiyon analizinden elde edilen lolipop ve çizgi grafiklerinde LM4 işaretleme noktasının, diyabetik+kolajen grubuna kıyasla daha lateralde yer aldığı gözlemlenmiştir. LM5, LM6 ve LM7 işaretleme noktaları, diyabetik sıçanlarda diyabetik+kolajen grubuna göre daha kraniyalde konumlanmıştır. Aksine, LM8 noktası diyabetik grupta diyabetik+kolajen grubuna göre daha kaudalde yer almıştır. Diğer işaretleme noktalarının ise birbirine yakın olduğu tespit edilmiştir. PCA grafiğinde, kolajen uygulamasına bağlı olarak gruplar arasında belirgin bir ayrım olduğu görülmüştür. PCA, kolajen uygulamasının kastaki morfolojik değişiklikleri etkilediğini göstermiştir. Çapraz doğrulama (cross-validation) skorlarına göre, 8 diyabetik ve 8 diyabetik+kolajen deneği kendi gruplarına doğru şekilde sınıflandırılmıştır. Sonuç olarak, tüm verilerin değerlendirilmesi; diyabetin kas kütlesi üzerindeki zararlı etkisine rağmen, kolajen takviyesinin kas kütlesini artırdığını ortaya koymuştur.
Anahtar Kelimeler: Anatomi, geometrik morfometri, kolajen, musculi lumbales profundi, rat
In the study, the effect of collagen on the musculi lumbales profundi of 16 diabetic male rats was evaluated. The specimens were photographed from the top, with ten landmarks marked on each image. Statistical analyses, including principal component analysis (PCA) and discriminant function analysis (DFA), were conducted using MorphoJ software. The analysis yielded 15 principal components (PCs), the first three of which explained 72.663% of the total shape variance. The LM4 landmark was observed to be located more laterally in the lollipop and line plots obtained from the discriminant function analysis in diabetic rats compared to diabetic+collagen rats. The LM5, LM6 and LM7 landmarks were positioned more cranially in the diabetic rats than in the diabetic+collagen group. Conversely, LM8 was situated more caudally in the diabetic group than in the diabetic+collagen group. The other landmarks were found to be in close proximity to each other. In the PCA plot, distinct separation between the groups was evident based on collagen administration. The PCA indicated that the collagen administration affected the morphological changes in the muscle. According to the cross-validation scores, eight diabetic and eight diabetic+collagen subjects were correctly classified into their respective groups. In conclusion, evaluation of all the data revealed that, despite the detrimental effect of diabetes on muscle mass, collagen supplementation increased muscle mass. Key Words: Anatomy, collagen, geometric morphometry, musculi lumbales profundi, rat