Research Information System
19. Uluslararası İstanbul Bilimsel Araştırmalar Kongresi/19th Internatıonal İstanbul Scıentıfıc Research Congress , İstanbul, Turkey, 28 - 30 April 2026, pp.1167-1186, (Full Text)
Historic spaces located within
settlement areas form a texture
together with their surroundings. These spaces may consist of individual
structures or, in some cases, complexes composed of multiple buildings.
However, such spaces should not be considered solely as enclosed units intended
for habitation. Rather, they may also include elements that primarily function
as open-air units, such as courtyards, gardens, terraces, and canals. The
Minua/Šamram Canal, one of the most significant works of the Urartian Period
and extending largely through the Edremit district of Van, together with the
spaces surrounding it, constitutes such a texture shaped by open-air functions.
One of the two principal contexts forming this texture consists of natural
elements. These include the green texture that still strongly manifests itself
in the area, streams, and slopes densely covered with vegetation and trees. The
second group of elements consists of historical remains. Among these, the most
important monument is the Minua/Šamram Canal itself, which holds considerable
significance for Van and its surroundings. Other remains associated with the
canal include platforms constructed for viticultural and horticultural
activities, as well as canals and retaining walls used in the rehabilitation of
streams. In order to determine the types of functions attributed to the canal
and the surrounding spaces, and to reveal the nature of their
interrelationships, investigations have been conducted along a limited section
of the approximately 55 km long historic canal. The studies carried out in this
section, referred to as “Kanal Street” within the district, aim to evaluate the
historic canal and its surroundings as an integrated whole.
Yerleşim alanları içerisinde bulunan tarihi mekanlar, çevreleriyle
birlikte bir ‘doku’ oluşturur. Mekanlar bazen tekil yapılar olabileceği gibi
bazen de birkaç yapıdan oluşan kompleksler olabilmektedir. Bununla birlikte,
mekanları sadece içinde yaşanılan kapalı üniteler olarak düşünmemek gerekir.
Çünkü bahsi geçen mekanlar bazen avlu, bahçe, seki, kanal gibi daha çok dış
mekan işlevi oluşturan üniteler de olabilmektedir. Büyük çoğunluğu Van’ın
Edremit İlçesi’nden geçen ve Urartu Dönemi’nin önemli eserlerinden biri olan
Minua/Şamram Kanalı ve kanalın çevresindeki mekanlar, sözü geçen tarzda dış
mekan işlevleri doğrultusunda bir doku oluşturmaktadır. Dokuyu oluşturan iki
ana kontekstten biri doğal unsurları barındıran gruptur. Bunlar arasında alanda
hala güçlü bir şekilde varlığını hissettiren yeşil doku, dere, yoğun bitki ve
ağaçlarla kaplı yamaçlar yer almaktadır. İkinci grup unsurları ise tarihi
kalıntılar oluşturmaktadır. Kalıntılar arasında en önemli eser, Van ve çevresi
için de oldukça büyük bir önem arz eden, Minua/Şamram Kanalı’dır. Kanalla
ilişkili bir şekilde düzenlenen diğer kalıntılar arasında bağ-bahçe çalışmaları
için oluşturulan platform, derelerin rehabilitasyonunda kullanılan kanal ve
istinat duvarları gibi unsurlar yer almaktadır. Kanal ve çevresindeki mekanların ne tarz
işlevler yüklendiği ve birbirleriyle nasıl bir korelasyon içerisinde olduğunu
ortaya koyabilmek adına, yaklaşık 55 km uzunluğundaki tarihi kanalın küçük bir
bölümünde incelemeler gerçekleştirilmiştir. İlçe’nin ‘Kanal Caddesi’ olarak
adlandırılan bu bölümünde yapılan çalışmalar tarihi kanalı ve çevresini bir
bütün olarak değerlendirmeyi amaçlamaktadır.